Βρετανικό «ντόμινο» διάλυσης: Σκωτία, Ουαλία και Β. Ιρλανδία ετοιμάζουν έξοδο και επιστροφή στη Ε.Ε.

Νέα πολιτική πίεση δέχεται η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, μετά την κοινή πρωτοβουλία των ηγετών τριών εθνικιστικών κομμάτων από τη Σκωτία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία υπέρ της αυτοδιάθεσης και της διεξαγωγής δημοψηφισμάτων.

Ο Τζον Σουίνι του Εθνικού Κόμματος Σκωτίας, ο Ρουν απ Ίορβερθ του ουαλικού Plaid Cymru και η Μισέλ Ο’ Νιλ του Sinn Féin συναντήθηκαν στο Κάρντιφ και υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι «η εποχή του Ουέστμινστερ φτάνει στο τέλος της».

Οι τρεις πολιτικοί συμμετείχαν στη συνάντηση ως ηγέτες των κομμάτων τους και όχι ως εκπρόσωποι του συνόλου των αποκεντρωμένων κυβερνήσεων. Η πρωτοβουλία, επομένως, δεν αποτελεί κοινή επίσημη απόφαση όλων των πολιτικών δυνάμεων της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας.

Το κείμενο που υπεγράφη αναγνωρίζει το δικαίωμα των τριών λαών στην αυτοδιάθεση και καλεί τη βρετανική κυβέρνηση να προετοιμαστεί για ενδεχόμενες συνταγματικές αλλαγές. Οι συμμετέχοντες ζητούν από το Λονδίνο να επιτρέψει τη διεξαγωγή δημοκρατικών ψηφοφοριών, εφόσον εκδηλωθεί η σχετική πολιτική βούληση σε κάθε περιοχή.

Κοινός προσανατολισμός των τριών κομμάτων είναι, σε περίπτωση ανεξαρτησίας ή επανένωσης της Ιρλανδίας, η επανασύνδεση των περιοχών τους με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως υποστηρίζουν, το μέλλον τους βρίσκεται εντός της ευρωπαϊκής οικογένειας και όχι σε ένα συγκεντρωτικό μοντέλο διακυβέρνησης από το Ουέστμινστερ.

Η έξοδος του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ παραμένει βασικό σημείο πολιτικής αντιπαράθεσης. Οι διαφορετικές επιπτώσεις του Brexit αναζωπύρωσαν τις συζητήσεις για την ανεξαρτησία στη Σκωτία, ενίσχυσαν το σχετικό κίνημα στην Ουαλία και επανέφεραν στο προσκήνιο το ζήτημα της ιρλανδικής επανένωσης.

Οι επιδιώξεις, ωστόσο, δεν είναι ίδιες σε όλες τις περιοχές. Το SNP ζητά νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας, ενώ το Plaid Cymru επιδιώκει αντίστοιχη διαδικασία στην Ουαλία. Το Sinn Féin υποστηρίζει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την ένωση της Βόρειας Ιρλανδίας με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.

Στην περίπτωση της Βόρειας Ιρλανδίας υπάρχει συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο μέσω της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής. Η πολιτική κατάσταση στην περιοχή παραμένει σύνθετη, με τις σχέσεις ανάμεσα στις εθνικιστικές και τις ενωτικές κοινότητες να επηρεάζουν κάθε συζήτηση για το μέλλον της. Το Μπέλφαστ εξακολουθεί να αποτελεί το επίκεντρο αυτής της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Αντίθετα, για τη διεξαγωγή δεσμευτικών δημοψηφισμάτων στη Σκωτία και την Ουαλία απαιτείται η συναίνεση της κεντρικής κυβέρνησης. Το Λονδίνο απέρριψε την πρωτοβουλία ως απόπειρα αποπροσανατολισμού από τα προβλήματα της καθημερινότητας και επανέλαβε τη δέσμευσή του στη διατήρηση της ενότητας του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η συμφωνία του Κάρντιφ δεν ορίζει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή κοινό μηχανισμό ανεξαρτησίας. Αποτελεί, όμως, μια συντονισμένη πολιτική κίνηση που ενισχύει την πίεση προς τη βρετανική κυβέρνηση και επαναφέρει δυναμικά τη συζήτηση για το συνταγματικό μέλλον του Ηνωμένου Βασιλείου.