Η αγορά του Δεκαπενταύγουστου: Τι αγοράζουν και πόσα ξοδεύουν οι καταναλωτές

Ο Δεκαπενταύγουστος παραμένει μία από τις σημαντικότερες καταναλωτικές περιόδους του καλοκαιριού, αλλά η φετινή αγορά δεν κινείται με έναν μόνο ρυθμό.

Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι καταναλωτές που οργανώνουν το γιορτινό τραπέζι ή πραγματοποιούν μικρές αγορές λόγω των πολυάριθμων ονομαστικών εορτών. Από την άλλη, όσοι ταξιδεύουν καλούνται να καλύψουν έναν σαφώς βαρύτερο λογαριασμό για μετακίνηση, διαμονή και εστίαση.

Οι τελευταίες αγορές πριν από τη γιορτή επικεντρώνονται κυρίως στα τρόφιμα. Κρέας και κοτόπουλο, ψάρια, λαχανικά, τυριά, αναψυκτικά, νερά, παγωτά και γλυκά αποτελούν τον βασικό κορμό του καλαθιού. Αυξημένη κίνηση εμφανίζουν παραδοσιακά και τα ζαχαροπλαστεία, τα ανθοπωλεία, τα καταστήματα δώρων και τα σημεία πώλησης ποτών.

Η τάση προς πιο προσεκτικές και στοχευμένες αγορές είναι, πάντως, εμφανής. Οι καταναλωτές συγκρίνουν τιμές, αξιοποιούν τις προσφορές και στρέφονται συχνότερα σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Δεν εγκαταλείπουν αναγκαστικά το γιορτινό τραπέζι, περιορίζουν όμως τις ποσότητες, αφαιρούν λιγότερο απαραίτητα είδη ή μοιράζουν το κόστος μεταξύ συγγενών και φίλων.

Τα στοιχεία της Circana για το πρώτο πεντάμηνο του 2026 αποτυπώνουν αυτή τη διπλή εικόνα. Οι πωλήσεις ταχέως κινούμενων καταναλωτικών προϊόντων στα σούπερ μάρκετ έφτασαν τα 5,75 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 6,4% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Η μέση τιμή ανά μονάδα ενισχύθηκε κατά 1,7%, αλλά παράλληλα αυξήθηκε περίπου κατά 3,9% και ο όγκος των πωλήσεων.

Τα τρόφιμα συγκέντρωσαν το 83,3% της συνολικής αξίας της αγοράς. Ιδιαίτερα ανοδικά κινήθηκαν τα σνακ, τα κατεψυγμένα, τα γαλακτοκομικά και τα μη αλκοολούχα ποτά, κατηγορίες που έχουν ισχυρή παρουσία και στο καλοκαιρινό καλάθι. Στα προϊόντα που πωλούνται επί ζυγίω καταγράφηκε επίσης σημαντική άνοδος, με το κρέας, τα ψάρια, τα λαχανικά και το κοτόπουλο να βρίσκονται μεταξύ των κατηγοριών με την εντονότερη κινητικότητα.

Την ίδια στιγμή, το μερίδιο των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας διαμορφώθηκε στο 27,4%, ενώ περίπου το ένα τέταρτο της αξίας των πωλήσεων πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο κάποιας προσωρινής προσφοράς. Τα δεδομένα δείχνουν ότι η τιμή παραμένει καθοριστικός παράγοντας επιλογής, ακόμη και όταν το νοικοκυριό δεν μειώνει δραστικά τον αριθμό των προϊόντων που αγοράζει.

Στο λιανεμπόριο, ο Δεκαπενταύγουστος συμπίπτει με το δεύτερο μισό των θερινών εκπτώσεων, οι οποίες φέτος διαρκούν έως τις 31 Αυγούστου. Ρούχα, παπούτσια, μαγιό, είδη παραλίας και μικρά δώρα προσελκύουν μέρος της κατανάλωσης, αλλά οι αγορές γίνονται κατά κανόνα με συγκεκριμένο προϋπολογισμό. Για αρκετούς καταναλωτές, η αναγραφόμενη έκπτωση δεν αρκεί: ελέγχουν την αρχική τιμή, συγκρίνουν καταστήματα και αγοράζουν μόνο όταν θεωρούν ότι η τελική τιμή αποτελεί πραγματική ευκαιρία.

Ο πολύ μεγαλύτερος λογαριασμός αφορά όσους συνδυάζουν τη γιορτή με διακοπές.  Στο ποσό περιλαμβάνονται καύσιμα, διόδια, διαμονή, φαγητό, καφέδες, παραλία και έκτακτες δαπάνες.

Ιδιαίτερη επιβάρυνση προκαλούν φέτος και οι οδικές μετακινήσεις. Στην Πάτρα, λίγο πριν από τη μεγάλη έξοδο, η απλή αμόλυβδη βρίσκεται κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, με διαφοροποιήσεις ανά πρατήριο. Επομένως, ένα γέμισμα 50 λίτρων προσεγγίζει τα 100 ευρώ, πριν προστεθούν τα διόδια και οι μετακινήσεις στον τόπο των διακοπών.

Η εικόνα επιβεβαιώνεται και από τα νεότερα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Τον Ιούλιο ο εναρμονισμένος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,7%. Τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά παρουσίασαν συνολικά μικρή ετήσια υποχώρηση, όμως οι μεταφορές ήταν ακριβότερες κατά 4,6% και η κατηγορία ξενοδοχείων, καφέ και εστιατορίων κατά 4,2%. Με άλλα λόγια, το γιορτινό καλάθι μπορεί να εμφανίζεται περισσότερο ελεγχόμενο, αλλά το κόστος της εξόδου και των διακοπών εξακολουθεί να πιέζει έντονα τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Ο Δεκαπενταύγουστος εξακολουθεί να κινητοποιεί το εμπόριο και την εστίαση. Η διαφορά είναι ότι πλέον κάθε αγορά περνά από αυστηρότερο υπολογισμό. Οι καταναλωτές γιορτάζουν και ταξιδεύουν, αλλά με το κινητό στο χέρι για σύγκριση τιμών και με τον προϋπολογισμό να καθορίζει από το περιεχόμενο του καλαθιού μέχρι τον τελικό προορισμό.