Πισίνες: 21 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε μία 5ετία- Δύο θάνατοι στη Δυτική Ελλάδα

Η νέα τραγωδία με τον θάνατο ενός τετράχρονου παιδιού σε πισίνα επιχείρησης στην Πάρο επαναφέρει με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας στους χώρους κολύμβησης.

Παράλληλα, αναδεικνύει τα ερωτήματα για το κατά πόσο οι κανόνες που ισχύουν σήμερα επαρκούν και εφαρμόζονται ομοιόμορφα σε όλες τις πισίνες δημόσιας χρήσης.

Τα στοιχεία του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Safe Water Sports για την πενταετία 2021-2025 καταγράφουν 71 θανατηφόρα περιστατικά σε εσωτερικά ύδατα, όπως πισίνες, λίμνες και ποτάμια. Πρόκειται για έναν μέσο όρο 14 θανάτων τον χρόνο.

Από τα θύματα, το 57% ήταν άνδρες και το 43% γυναίκες. Η εξέλιξη του αριθμού των περιστατικών παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις: το 2021 σημειώθηκαν 16 θάνατοι και το 2022 συνολικά 22. Το 2023 και το 2024 καταγράφηκαν από επτά, ενώ το 2025 ο αριθμός αυξήθηκε στους 19.

Από το σύνολο των 71 θανάτων, οι 21 —ποσοστό 30%— συνδέθηκαν με κολύμβηση ή άλλες δραστηριότητες αναψυχής. Οι υπόλοιποι 50 αφορούσαν περιστατικά που δεν σχετίζονταν με αναψυχή, όπως ακούσιους πνιγμούς υπό διαφορετικές συνθήκες, αυτοκτονίες και άλλα θανατηφόρα συμβάντα.

Στην κατηγορία της αναψυχής καταγράφηκαν έξι θάνατοι το 2021, επτά το 2022, τρεις το 2023, δύο το 2024 και τρεις το 2025. Από τα 21 θύματα, τα 16 —δηλαδή το 76%— έχασαν τη ζωή τους ενώ κολυμπούσαν. Οι υπόλοιποι πέντε θάνατοι συνδέθηκαν με δραστηριότητες ή αθλήματα όπως το ψάρεμα και το rafting.

Το 50% των περιστατικών σε πισίνες ξενοδοχείων
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο τόπος στον οποίο συνέβησαν τα θανατηφόρα περιστατικά. Σύμφωνα με τα δεδομένα, το 50% των θανάτων που σχετίζονταν με δραστηριότητες αναψυχής καταγράφηκε σε πισίνες ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων. Το 25% σημειώθηκε σε ποτάμια και το υπόλοιπο 25% σε λίμνες.

Το εύρημα δεν αποδεικνύει ότι κάθε τραγωδία σε πισίνα οφειλόταν σε ελλιπή επιτήρηση ή στην απουσία ναυαγοσώστη, καθώς οι συνθήκες κάθε περιστατικού είναι διαφορετικές. Επιβεβαιώνει, ωστόσο, ότι οι πισίνες αποτελούν χώρο αυξημένης επικινδυνότητας και ότι τα μέτρα πρόληψης δεν μπορούν να εξαντλούνται στην τυπική συμμόρφωση.

Ο πρόεδρος του Safe Water Sports, Παναγιώτης Πασχαλάκης, επισημαίνει την ανάγκη να εξασφαλίζεται το ίδιο επίπεδο προστασίας σε κάθε πισίνα, ανεξάρτητα από το αν αυτή βρίσκεται σε ξενοδοχείο, beach bar ή άλλη επιχείρηση αναψυχής.

Διαφορετικοί κανόνες ανάλογα με την επιχείρηση
Για τις πισίνες που δεν ανήκουν σε τουριστικά καταλύματα, το βασικό θεσμικό πλαίσιο εξακολουθεί να είναι η Υγειονομική Διάταξη Γ1/443/1973. Η διάταξη προβλέπει, μεταξύ άλλων, επόπτες ασφαλείας, προσωπικό εκπαιδευμένο στη διάσωση και την ανάνηψη, καθώς και την ύπαρξη σωστικών μέσων.

Πρόκειται, όμως, για κανόνες που διαμορφώθηκαν πριν από περισσότερα από 50 χρόνια, όταν οι χώροι οργανωμένης αναψυχής και οι ανάγκες τους ήταν πολύ διαφορετικές από τις σημερινές.

Για τα τουριστικά καταλύματα ισχύει νεότερο πλαίσιο. Με το άρθρο 46 του Ν. 4688/2020 προβλέφθηκε η υποχρεωτική διάθεση τουλάχιστον ενός αποφοίτου σχολής ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης, ο οποίος πρέπει να διαθέτει πιστοποίηση ναυαγοσώστη πισίνας σε ισχύ ή σχετική άδεια από λιμενική αρχή.

Υπάρχουν, πάντως, εξαιρέσεις. Σε καταλύματα με λιγότερα από 50 δωμάτια και πισίνα βάθους κάτω του 1,5 μέτρου, η επιτήρηση μπορεί να ανατεθεί σε επόπτη αντί για πιστοποιημένο ναυαγοσώστη.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Σχολών Ναυαγοσωστικής, Μάριος Μυρωνάκης, υπογραμμίζει ότι οι δύο ρόλοι δεν είναι ισοδύναμοι. Ο ναυαγοσώστης διαθέτει ειδική εκπαίδευση για τη διάσωση και την άμεση διαχείριση ενός περιστατικού, ενώ ο επόπτης δεν έχει απαραιτήτως την ίδια εξειδίκευση. Σε έναν πνιγμό, άλλωστε, ο διαθέσιμος χρόνος αντίδρασης είναι εξαιρετικά περιορισμένος.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Σχεδόν τα μισά θύματα των θανατηφόρων περιστατικών αναψυχής, ποσοστό 47%, ήταν ηλικίας 60 ετών και άνω. Το 33% ανήκε στην ηλικιακή ομάδα 18-59 ετών και το 10% ήταν παιδιά από 7 έως 12 ετών. Οι ηλικίες 13-17 και 0-6 ετών αντιστοιχούσαν από 5% η καθεμία.

Ο Ιούλιος εμφανίζεται ως ο πιο επιβαρυμένος μήνας, συγκεντρώνοντας το 29% των περιστατικών. Ακολουθούν ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος με 21% ο καθένας, ενώ τον Αύγουστο σημειώθηκε το 8%.

Περισσότερα από τα μισά θανατηφόρα συμβάντα, ποσοστό 54%, καταγράφηκαν μεταξύ 12:00 και 18:00. Το 27% συνέβη από τις 18:00 έως τα μεσάνυχτα, το 14% τις μεταμεσονύκτιες ώρες και μόλις το 5% μεταξύ 06:00 και 12:00.

Στη γεωγραφική κατανομή, το Νότιο Αιγαίο βρίσκεται στην πρώτη θέση με πέντε περιστατικά κατά την εξεταζόμενη πενταετία. Ακολουθούν η Κεντρική Μακεδονία με τέσσερα και τα Ιόνια Νησιά με τρία. Από δύο θανάτους καταγράφηκαν σε Θεσσαλία, Δυτική Ελλάδα, Στερεά Ελλάδα και Κρήτη. Οι αλλοδαποί αποτέλεσαν το 62% των θυμάτων και οι Έλληνες το 38%.

Ζητείται ενιαίο πλαίσιο πρόληψης
Ένα ακόμη κρίσιμο εύρημα είναι ότι για το 76% των θανάτων που συνδέθηκαν με δραστηριότητες αναψυχής δεν έχουν προσδιοριστεί με ακρίβεια οι συνθήκες του περιστατικού. Η πλημμελής επίβλεψη ανηλίκου αναφέρεται στο 14% των περιπτώσεων, ενώ από 5% συνδέθηκε με παθολογικά αίτια και με αφύλακτο νερό.

Το Safe Water Sports προτείνει τη διαμόρφωση ενός ενιαίου πλαισίου για όλες τις πισίνες δημόσιας χρήσης. Σε αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνονται πιστοποιημένη εκπαίδευση του προσωπικού διάσωσης, σαφείς όροι επιτήρησης, ελεγχόμενη πρόσβαση, ειδική προστασία για τα μικρά παιδιά, κατάλληλη σήμανση και σύγχρονος εξοπλισμός αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών.