Νέοι και στέγαση: Γιατί περισσότεροι από τους μισούς παραμένουν στο πατρικό τους

Πάνω από ένας στους δύο νέους ηλικίας 25 έως 34 ετών στην Ελλάδα εξακολουθεί να ζει με τους γονείς του, σύμφωνα με τα νεότερα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat για το 2025.

Το ποσοστό στη χώρα μας διαμορφώνεται στο 56,3% και είναι το δεύτερο υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην πρώτη θέση βρίσκεται η Κροατία με 62,3%, ενώ ακολουθεί η Σλοβακία με 54,3%.

Η απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο είναι μεγάλη. Συνολικά στην ΕΕ, το 30,1% των νέων 25-34 ετών ζει στο σπίτι των γονιών του. Με άλλα λόγια, το ελληνικό ποσοστό είναι σχεδόν διπλάσιο.

Στον αντίποδα βρίσκονται οι χώρες της Βόρειας Ευρώπης. Στη Δανία μόλις το 3,9% των νέων αυτής της ηλικιακής ομάδας παραμένει στο πατρικό, ενώ στη Φινλανδία το αντίστοιχο ποσοστό είναι 4%.

Οι διαφορές δεν αποτυπώνουν μόνο διαφορετικές οικογενειακές και κοινωνικές συνήθειες. Η δυνατότητα ενός νέου ανθρώπου να φύγει από το πατρικό συνδέεται άμεσα με τις συνθήκες στην αγορά εργασίας, το ύψος των αποδοχών, την εργασιακή σταθερότητα και, κυρίως, την πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή κατοικία.

Στην Ελλάδα, η παρατεταμένη άνοδος των ενοικίων, η ακρίβεια και το υψηλό κόστος διαβίωσης περιορίζουν σημαντικά τα περιθώρια αυτονόμησης. Ακόμη και για όσους εργάζονται, ένα μεγάλο μέρος του μηνιαίου εισοδήματος μπορεί να απαιτείται μόνο για το ενοίκιο και τους λογαριασμούς ενός σπιτιού.

Ενδεικτική είναι και μια δεύτερη διαπίστωση της Eurostat: οι νέοι στην Ελλάδα έφευγαν από το πατρικό σε μέση ηλικία 30,7 ετών το 2024, όταν ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν 26,2 έτη. Την ίδια χρονιά, το 30,3% των νέων 15-29 ετών στη χώρα ζούσε σε νοικοκυριά που διέθεταν τουλάχιστον το 40% του εισοδήματός τους για τη στέγαση. Ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν μόλις 9,7%.

Η οικογενειακή στέγη λειτουργεί έτσι ως κρίσιμο δίχτυ προστασίας. Για πολλούς νέους, όμως, η παραμονή στο πατρικό δεν αποτελεί ελεύθερη επιλογή, αλλά αναγκαστική απάντηση σε μια δύσκολη οικονομική εξίσωση.

Τα στοιχεία φωτίζουν μια κοινωνική πραγματικότητα με ευρύτερες συνέπειες. Η καθυστερημένη αυτονόμηση επηρεάζει τον οικογενειακό προγραμματισμό, τη δημιουργία νέων νοικοκυριών, την κινητικότητα των εργαζομένων και τελικά το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας.

Το 56,3% δεν περιγράφει απλώς ποιος κοιμάται ακόμη στο παλιό του δωμάτιο. Αποτυπώνει πόσο δύσκολο έχει γίνει για μια ολόκληρη γενιά να αποκτήσει το δικό της σπίτι και να οργανώσει ανεξάρτητα τη ζωή της.