Συγκατοίκηση στην Πάτρα: Η επιλογή που κερδίζει έδαφος στους φοιτητές- Τα υπέρ και τα κατά

Η συγκατοίκηση επιστρέφει δυναμικά στις συζητήσεις των νέων φοιτητών και των οικογενειών τους. Μετά την ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής, η αναζήτηση κατοικίας στην Πάτρα έχει ξεκινήσει, μαζί με έναν δύσκολο υπολογισμό: συμφέρει περισσότερο μια μικρή γκαρσονιέρα ή ένα μεγαλύτερο σπίτι που θα μοιραστούν δύο ή τρεις φοιτητές;

Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλους. Για αρκετές οικογένειες η συγκατοίκηση αποτελεί πλέον λύση ανάγκης, καθώς περιορίζει αισθητά το μηνιαίο κόστος. Για άλλους νέους, όμως, εξελίσσεται σε συνειδητή επιλογή, η οποία προσφέρει περισσότερο χώρο, καλύτερο σπίτι και καθημερινή συντροφιά, αρκεί να υπάρχουν σαφείς κανόνες από την πρώτη ημέρα.

Η πίεση των ενοικίων αλλάζει τις επιλογές
Η φοιτητική κατοικία στην Πάτρα εξακολουθεί να παρουσιάζει διαθεσιμότητα, αλλά το οικονομικό μικρό σπίτι σε καλή κατάσταση δεν είναι εύκολο να βρεθεί. Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της αγοράς, οι μη ανακαινισμένες γκαρσονιέρες από τα Υψηλά Αλώνια έως την Αγία Σοφία ξεκινούν περίπου από 280 ευρώ και φτάνουν τα 350 ευρώ. Για ένα ανακαινισμένο και επιπλωμένο μικρό σπίτι, το ενοίκιο κινείται συνήθως από 350 έως 400 ευρώ.

Τα δυάρια στις ίδιες περιοχές ξεκινούν περίπου από τα 400 ευρώ και μπορούν να φτάσουν πολύ υψηλότερα όταν είναι νεόδμητα, πλήρως εξοπλισμένα ή ενεργειακά αναβαθμισμένα. Τα μεγαλύτερα διαμερίσματα, αντιθέτως, μπορεί να προσφέρουν χαμηλότερο κόστος ανά φοιτητή όταν μοιραστούν.

Ένα σπίτι με δύο λειτουργικά υπνοδωμάτια και ενοίκιο 500 ευρώ περιορίζει τη συμμετοχή στα 250 ευρώ για κάθε συγκάτοικο. Στα 600 ευρώ, το μερίδιο διαμορφώνεται στα 300 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται κοινόχρηστα και λογαριασμοί. Αντίστοιχα, ένα μεγαλύτερο διαμέρισμα των 750 ευρώ μπορεί να κοστίζει 250 ευρώ ανά άτομο όταν μοιράζεται μεταξύ τριών φοιτητών.

Με αυτά τα δεδομένα, η συγκατοίκηση μπορεί να εξασφαλίσει μεγαλύτερο σπίτι στην Αγία Σοφία, στην Αγυιά, στα Υψηλά Αλώνια, στο Σκαγιοπούλειο, στην Τριών Ναυάρχων ή στο κέντρο, με κόστος ανά άτομο χαμηλότερο από εκείνο μιας σύγχρονης γκαρσονιέρας.

Από ανάγκη, σταδιακά και επιλογή
Η συγκατοίκηση δεν είναι καινούργια στη φοιτητική ζωή. Για χρόνια, ωστόσο, πολλοί φοιτητές στην Πάτρα επέλεγαν να μείνουν μόνοι τους, καθώς υπήρχε μεγαλύτερη διαθεσιμότητα μικρών και σχετικά οικονομικών διαμερισμάτων.

Η αύξηση των ζητούμενων μισθωμάτων αλλάζει αυτή την εικόνα. Πρόσφατα στοιχεία για την αγορά της Πάτρας καταγράφουν μέση ετήσια άνοδο περίπου 5%-6%, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να εντοπίζονται στις κατοικίες έως 25 τετραγωνικά μέτρα. Πρόκειται ακριβώς για τα σπίτια που αναζητούν συνήθως οι πρωτοετείς. Παράλληλα, το συνολικό κόστος ζωής –ρεύμα, θέρμανση, διαδίκτυο, τρόφιμα και μετακινήσεις– ενισχύει την ανάγκη μοιράσματος των εξόδων. Πρόσφατα στοιχεία για τα φοιτητικά ενοίκια στην περιφέρεια

Ταυτόχρονα, για μια μερίδα νέων η συγκατοίκηση δεν αποτελεί μόνο οικονομικό συμβιβασμό. Η μετάβαση σε μια άγνωστη πόλη γίνεται ευκολότερη όταν μοιράζονται την καθημερινότητα με κάποιον συνομήλικο. Οι δουλειές του σπιτιού και οι λογαριασμοί μοιράζονται, ενώ περιορίζεται και η απομόνωση που μπορεί να βιώσει ένας πρωτοετής τους πρώτους μήνες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η συγκατοίκηση έχει ήδη μετατραπεί σε κυρίαρχη φοιτητική κουλτούρα. Δεν υπάρχουν επαρκή τοπικά στοιχεία που να αποδεικνύουν μια τέτοια αλλαγή. Είναι σαφές, όμως, ότι μπαίνει συχνότερα στο τραπέζι ως ρεαλιστική εναλλακτική.

Η οικονομική διαφορά δεν περιορίζεται στο ενοίκιο
Το όφελος γίνεται μεγαλύτερο όταν μοιράζονται και τα πάγια έξοδα. Σύνδεση στο διαδίκτυο, κοινόχρηστα, θέρμανση και βασικός εξοπλισμός επιβαρύνουν λιγότερο τον καθένα όταν κατανέμονται σε δύο ή τρία άτομα.

Από την άλλη πλευρά, ένα μεγαλύτερο διαμέρισμα μπορεί να χρειάζεται περισσότερη ενέργεια για θέρμανση ή ψύξη. Για τον λόγο αυτό, πριν από την επιλογή δεν αρκεί η διαίρεση του ενοικίου με τον αριθμό των ενοίκων. Χρειάζεται να υπολογιστεί το πραγματικό μηνιαίο κόστος.

Σημαντική οικονομική ενίσχυση αποτελεί και το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα. Στα περιφερειακά πανεπιστήμια το ποσό μπορεί να φτάσει έως τα 2.500 ευρώ όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις συγκατοίκησης. Η πρόβλεψη αυτή δείχνει ότι η κοινή μίσθωση δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως περιθωριακή λύση, αλλά ως επιλογή που υποστηρίζεται θεσμικά. 

Ο κατάλληλος συγκάτοικος είναι σημαντικότερος από το φθηνό σπίτι
Η οικονομική εξίσωση μπορεί να φαίνεται ελκυστική, αλλά η καθημερινή συμβίωση είναι αυτή που κρίνει τελικά αν η επιλογή θα πετύχει. Φιλία και καλή παρέα δεν συνεπάγονται απαραίτητα ότι δύο άνθρωποι μπορούν να ζήσουν αρμονικά κάτω από την ίδια στέγη.

Πριν από την κοινή μίσθωση χρειάζεται να συζητηθούν ξεκάθαρα:

Η κατανομή του ενοικίου, των λογαριασμών και των κοινόχρηστων.
Οι δουλειές και η καθαριότητα του σπιτιού.
Οι ώρες κοινής ησυχίας και διαβάσματος.
Οι επισκέψεις φίλων ή συντρόφων.
Το κάπνισμα και η παρουσία κατοικίδιου.
Η αγορά κοινών ειδών και τροφίμων.
Το τι θα συμβεί αν ένας από τους συγκατοίκους θελήσει να αποχωρήσει νωρίτερα.
Όσο πιο συγκεκριμένη είναι η αρχική συμφωνία, τόσο λιγότερες πιθανότητες υπάρχουν να δημιουργηθούν συγκρούσεις.

Προσοχή στο μισθωτήριο
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία είναι ποια ονόματα θα αναγράφονται στο ηλεκτρονικό μισθωτήριο. Η προφορική συμφωνία μεταξύ των φοιτητών δεν αρκεί, ιδιαίτερα όταν πρόκειται να δηλωθεί συγκατοίκηση για τη χορήγηση στεγαστικού επιδόματος.

Οι οικογένειες πρέπει να ζητούν σαφή ενημέρωση από τον ιδιοκτήτη και, όπου χρειάζεται, από λογιστή, ώστε η μίσθωση να δηλωθεί σωστά. Πρέπει επίσης να διευκρινίζεται από την αρχή ποιος ευθύνεται για τυχόν οφειλές ή ζημιές και τι προβλέπεται σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης ενός ενοίκου.

Εξίσου κρίσιμη είναι η διαρρύθμιση. Ένα ακίνητο μπορεί να εμφανίζεται ως «τριάρι», χωρίς να διαθέτει δύο κανονικά υπνοδωμάτια. Η μετατροπή του καθιστικού σε υπνοδωμάτιο μειώνει την ιδιωτικότητα και στερεί τον μοναδικό κοινόχρηστο χώρο του σπιτιού.

Η τελική απόφαση
Στη σημερινή αγορά της Πάτρας, η συγκατοίκηση μπορεί να περιορίσει το στεγαστικό κόστος κατά αρκετές εκατοντάδες ευρώ τον μήνα για μια οικογένεια. Μπορεί επίσης να δώσει στον φοιτητή περισσότερα τετραγωνικά, καλύτερη περιοχή και ένα αξιοπρεπέστερο σπίτι.

Δεν είναι, όμως, αυτομάτως η καλύτερη λύση για όλους. Προϋποθέτει συμβατότητα χαρακτήρων, κοινή αντίληψη για την καθημερινότητα και πλήρη συμφωνία στα οικονομικά και πρακτικά ζητήματα.

Για κάποιους παραμένει λύση ανάγκης. Για άλλους γίνεται μια πιο ώριμη και κοινωνική επιλογή κατοίκησης. Το βέβαιο είναι ότι, όσο οι μικρές γκαρσονιέρες ακριβαίνουν, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο «πού θα βρω σπίτι», αλλά και «με ποιον μπορώ πραγματικά να το μοιραστώ».