Καλοκαιρινές διακοπές 2026: Πιο λίγες ημέρες, κοντινοί προορισμοί και περιορισμός των εξόδων

Οι πολυήμερες διακοπές σε κάποιο δημοφιλές νησί δεν αποτελούν πλέον την αυτονόητη επιλογή για μεγάλο μέρος των ελληνικών νοικοκυριών.

Το καλοκαίρι του 2026 βρίσκει τους Έλληνες περισσότερο προσεκτικούς, μετρημένους και επιλεκτικούς, όχι μόνο ως προς τον προορισμό, αλλά και ως προς τη διάρκεια, το κατάλυμα, τις μετακινήσεις και το καθημερινό φαγητό.

Οι διακοπές δεν καταργούνται, αλλά προσαρμόζονται στο διαθέσιμο εισόδημα. Οι κοντινές αποδράσεις, η φιλοξενία σε σπίτια συγγενών ή φίλων, η χρήση οικογενειακού εξοχικού και η παραμονή σε καταλύματα με δυνατότητα μαγειρέματος κερδίζουν έδαφος. Παράλληλα, περιορίζονται οι έξοδοι στην εστίαση και υπολογίζεται πολύ πιο προσεκτικά το κόστος των εισιτηρίων.

Η εικόνα αποτυπώνεται στην πανελλαδική έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2026 σε δείγμα 700 καταναλωτών. Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, ένας στους δύο ερωτηθέντες δεν προγραμματίζει καλοκαιρινές διακοπές. Το αντίστοιχο ποσοστό το 2025 ήταν 52%, επομένως καταγράφεται μικρή βελτίωση, χωρίς όμως να αλλάζει η συνολική εικόνα: για τα μισά περίπου νοικοκυριά, η οργανωμένη θερινή απόδραση παραμένει δύσκολη.

Από το σύνολο των ερωτηθέντων, το 34% σχεδιάζει να κάνει έστω περιορισμένες διακοπές, το 14% δηλώνει ότι θα κινηθεί όπως κάθε χρόνο και μόλις το 2% προβλέπει ότι θα μείνει περισσότερες ημέρες.

Μία εβδομάδα γίνεται η συνηθέστερη επιλογή

Η διάρκεια των διακοπών αποτελεί ένα από τα πρώτα μεγέθη που προσαρμόζονται. Από εκείνους που σκοπεύουν να ταξιδέψουν, το 42% υπολογίζει ότι θα λείψει από τέσσερις έως επτά ημέρες, ενώ το 29% προγραμματίζει διακοπές οκτώ έως δεκατεσσάρων ημερών.

Ο μέσος χρόνος για όσους τελικά φύγουν υπολογίζεται σε 11,4 ημέρες, σχεδόν αμετάβλητος από τις 11,3 ημέρες του 2025. Ο μέσος όρος, πάντως, δεν αναιρεί το γεγονός ότι η μεγαλύτερη μεμονωμένη κατηγορία ταξιδιωτών περιορίζεται πλέον στη μία εβδομάδα.

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι συνεχόμενες πολυήμερες διακοπές αντικαθίστανται από μικρότερες αποδράσεις. Ένα τετραήμερο, λίγες ημέρες σε εξοχικό και μία ή δύο μονοήμερες εκδρομές μπορούν να μοιράσουν το κόστος και να επιτρέψουν σε μια οικογένεια να «σπάσει» την άδειά της μέσα στο καλοκαίρι.

Η ηπειρωτική Ελλάδα κερδίζει τα νησιά

Το αυξημένο κόστος της ακτοπλοϊκής μετακίνησης επηρεάζει άμεσα τον χάρτη των διακοπών. Το 57% όσων σχεδιάζουν να φύγουν επιλέγει παραθαλάσσιες περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, ενώ τα νησιά συγκεντρώνουν το 38%.

Η ορεινή ηπειρωτική χώρα επιλέγεται από το 11%, ενώ το 9% εξετάζει ταξίδι στο εξωτερικό. Τα ποσοστά δεν είναι αμοιβαία αποκλειόμενα, καθώς ορισμένοι ερωτηθέντες μπορεί να σχεδιάζουν περισσότερες από μία αποδράσεις.

Η στροφή προς την ηπειρωτική χώρα δεν σημαίνει απαραίτητα εγκατάλειψη της θάλασσας. Αντίθετα, οι περισσότεροι εξακολουθούν να αναζητούν παραθαλάσσιους προορισμούς, αλλά με πρόσβαση οδικώς και χωρίς την επιβάρυνση των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.

Σε αυτό το νέο μοντέλο ευνοούνται περιοχές της Δυτικής Ελλάδας, όπως η Αχαΐα, η Αιτωλοακαρνανία και η Ηλεία, οι οποίες προσφέρουν παραλίες, οδική πρόσβαση και δυνατότητα μικρότερων αποδράσεων. Για τους κατοίκους της Πάτρας, οι μονοήμερες και τα σύντομα ταξίδια προς παραλιακές περιοχές της Αχαΐας, της Ναυπακτίας και της Ηλείας αποτελούν λύσεις που περιορίζουν το κόστος διαμονής και μετακίνησης.

Εξοχικά και ενοικιαζόμενα δωμάτια αντί ξενοδοχείων

Η μεγάλη αλλαγή καταγράφεται και στον τρόπο διαμονής. Το 35% επιλέγει ιδιόκτητη εξοχική κατοικία και το 18% φιλοξενία σε εξοχικό τρίτου προσώπου. Παράλληλα, το 35% στρέφεται στα ενοικιαζόμενα δωμάτια, ποσοστό αισθητά αυξημένο σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Αντίθετα, μόλις το 14% δηλώνει ότι θα μείνει σε ξενοδοχείο: το 10% χωρίς διατροφή και το 4% με πλήρη διατροφή. Το κάμπινγκ επιλέγεται από το 8%, ενώ οι ακριβότερες λύσεις, όπως τα οργανωμένα πακέτα πλήρους διατροφής και οι κρουαζιέρες, συγκεντρώνουν πολύ χαμηλά ποσοστά.

Η δυνατότητα παρασκευής φαγητού αποτελεί πλέον βασικό κριτήριο επιλογής καταλύματος. Ένα διαμέρισμα ή δωμάτιο με κουζίνα μπορεί να μην προσφέρει τις υπηρεσίες ενός ξενοδοχείου, επιτρέπει όμως τον καλύτερο έλεγχο του ημερήσιου προϋπολογισμού.

Το σούπερ μάρκετ μπαίνει στο πρόγραμμα των διακοπών

Οι αλλαγές δεν σταματούν στην κράτηση του καταλύματος. Επεκτείνονται και στον τρόπο με τον οποίο οι παραθεριστές οργανώνουν την καθημερινότητά τους.

Το 41% δηλώνει ότι μαγειρεύει συχνά κατά τη διάρκεια των διακοπών. Το 70% επισκέπτεται συστηματικά σούπερ μάρκετ ή μίνι μάρκετ και το 79% αγοράζει από φούρνους και αρτοποιεία. Μόλις το 28% απαντά ότι δεν μαγειρεύει ποτέ στις διακοπές του.

Η έξοδος για φαγητό δεν εξαφανίζεται, αλλά παύει να αποτελεί καθημερινή συνήθεια. Πρωινό από τον φούρνο, γεύμα στο κατάλυμα και επιλεκτικές επισκέψεις σε εστιατόρια ή ταβέρνες συνθέτουν το νέο πρόγραμμα αρκετών οικογενειών.

Την ίδια στιγμή, το 62% δηλώνει ότι προτιμά την αγορά τοπικών προϊόντων. Έτσι, παρά τον περιορισμό των συνολικών δαπανών, σημαντικό μέρος τους παραμένει στις μικρές επιχειρήσεις, στα παντοπωλεία, στους φούρνους και στις τοπικές αγορές των τουριστικών περιοχών.

Το εισιτήριο γίνεται καθοριστικός παράγοντας

Σχεδόν οι μισοί καταναλωτές, ποσοστό 45%, δηλώνουν ότι θα μειώσουν τις φετινές δαπάνες τους στις διακοπές. Ως σημαντικότερη οικονομική επιβάρυνση αναδεικνύεται το κόστος των εισιτηρίων και ακολουθούν η εστίαση και η διαμονή.

Η σειρά αυτή εξηγείται εν μέρει από το γεγονός ότι πολλοί έχουν ήδη περιορίσει το κόστος της διαμονής, επιλέγοντας εξοχικά, φιλοξενία ή οικονομικότερα δωμάτια. Τα μεταφορικά έξοδα, ωστόσο, δεν μπορούν να παρακαμφθούν το ίδιο εύκολα, ιδιαίτερα όταν απαιτείται ακτοπλοϊκή μετακίνηση μαζί με αυτοκίνητο.

Για τον λόγο αυτό, στην τελική επιλογή προορισμού συνυπολογίζονται πλέον η απόσταση, τα καύσιμα, τα διόδια, το κόστος του πλοίου και η ανάγκη ενοικίασης οχήματος. Μια φαινομενικά φθηνή διαμονή μπορεί να πάψει να είναι συμφέρουσα όταν προστεθεί το κόστος μετάβασης.

Από την αυθόρμητη απόδραση στον αυστηρό προϋπολογισμό

Οι Έλληνες εξακολουθούν να θεωρούν τις καλοκαιρινές διακοπές σημαντικό μέρος της ζωής τους. Εκείνο που αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο τις οργανώνουν.

Η σύγκριση τιμών γίνεται συστηματικότερη, οι προσφορές αναζητούνται νωρίτερα και ο προϋπολογισμός υπολογίζεται πριν από την αναχώρηση. Ο προορισμός επιλέγεται όχι μόνο για την ομορφιά ή τη δημοτικότητά του, αλλά και για το πόσο εύκολα μπορεί να προσεγγιστεί, εάν διαθέτει οικονομικά καταλύματα και αν επιτρέπει διακοπές χωρίς καθημερινές υψηλές δαπάνες.

Η γενική τάση του φετινού καλοκαιριού μπορεί να συνοψιστεί σε τέσσερις λέξεις: πιο κοντά, πιο σύντομα, πιο οικονομικά. Οι διακοπές παραμένουν ζητούμενο, αλλά για τους περισσότερους περνούν πλέον μέσα από φίλτρα κόστους που καθορίζουν κάθε επιλογή, από το πού θα μείνουν μέχρι το τι θα φάνε.