Εξωδικαστικός μηχανισμός: Ρυθμίσεις και για χρέη από 5.000 ευρώ- Η εικόνα στη Δυτική Ελλάδα

Νέα δυνατότητα ρύθμισης αποκτούν νοικοκυριά, ελεύθεροι επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις στην Πάτρα και ολόκληρη τη Δυτική Ελλάδα, καθώς ο εξωδικαστικός μηχανισμός επεκτείνεται πλέον και σε συνολικές οφειλές από 5.000 ευρώ.

Η μείωση του ελάχιστου ορίου από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ αποτελεί τη βασική αλλαγή που φέρνει ο νόμος 5313/2026. Η αναβαθμισμένη πλατφόρμα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία τη Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026.

Με τη νέα ρύθμιση ανοίγει η πόρτα του μηχανισμού σε μικροοφειλέτες οι οποίοι μέχρι σήμερα έμεναν εκτός, ακόμη και όταν είχαν συσσωρευμένα χρέη προς την Εφορία, τον e-ΕΦΚΑ ή χρηματοδοτικούς φορείς.

Η εικόνα στη Δυτική Ελλάδα
Η τοπική διάσταση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Σύμφωνα με την έκθεση προόδου του εξωδικαστικού μηχανισμού για τον Ιούνιο, στις αιτήσεις που προέρχονται από τη Δυτική Ελλάδα περιλαμβάνονται συνολικές οφειλές ύψους 2,765 δισ. ευρώ.

Το ποσό αντιστοιχεί στο 4,86% των περίπου 56,92 δισ. ευρώ που έχουν δηλωθεί πανελλαδικά μέσα από 144.060 αιτήσεις. Πρόκειται για οφειλές συνδεδεμένες με αιτήσεις σε διαφορετικά στάδια και όχι αποκλειστικά για χρέη που έχουν ήδη ρυθμιστεί.

Για την Πάτρα και την Αχαΐα, όπου δραστηριοποιείται μεγάλος αριθμός μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, ελεύθερων επαγγελματιών και οικογενειακών καταστημάτων, η μείωση του ορίου μπορεί να αποδειχθεί ουσιαστική. Οφειλέτες με χρέη μεταξύ 5.000 και 10.000 ευρώ θα μπορούν για πρώτη φορά να αναζητήσουν συνολική λύση μέσω της πλατφόρμας.

Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση
Στον διευρυμένο εξωδικαστικό μηχανισμό μπορούν να προσφύγουν φυσικά και νομικά πρόσωπα με συνολικές οφειλές άνω των 5.000 ευρώ.

Η δυνατότητα αφορά, μεταξύ άλλων:

ιδιώτες και νοικοκυριά,
ελεύθερους επαγγελματίες,
ατομικές και μικρές επιχειρήσεις,
αγρότες με επαγγελματικές οφειλές,
νομικά πρόσωπα που ασκούν οικονομική δραστηριότητα.
Οι οφειλές μπορούν να βρίσκονται προς το Δημόσιο, τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Το συνολικό ύψος τους πρέπει να υπερβαίνει τις 5.000 ευρώ. Χρέος 4.999 ευρώ, για παράδειγμα, δεν αρκεί για την ένταξη στον μηχανισμό.

Η οφειλή μπορεί να είναι κατανεμημένη σε περισσότερους πιστωτές. Ένας πολίτης μπορεί, για παράδειγμα, να οφείλει μέρος του ποσού στην ΑΑΔΕ, μέρος στον e-ΕΦΚΑ και ένα ακόμη ποσό από δάνειο ή πιστωτική κάρτα.

Έως πόσες δόσεις μπορεί να φθάσει η ρύθμιση
Η πρόταση αποπληρωμής παράγεται από την ηλεκτρονική πλατφόρμα, με βάση το εισόδημα, την περιουσία, τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης και το συνολικό οικονομικό προφίλ του αιτούντος.

Οι οφειλές μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση, να ρυθμιστούν:

έως 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης,
έως 420 δόσεις για οφειλές προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης.
Ο αριθμός των δόσεων δεν επιλέγεται ελεύθερα από τον οφειλέτη. Προκύπτει από τον αλγόριθμο, με βάση την εκτιμώμενη δυνατότητα αποπληρωμής. Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 50 ευρώ.

Πότε προβλέπεται «κούρεμα»
Ο μηχανισμός μπορεί να περιλαμβάνει διαγραφή μέρους της οφειλής, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το «κούρεμα» χορηγείται σε κάθε περίπτωση.

Η έκθεση του Ιουνίου καταγράφει μέσο ποσοστό διαγραφής 13,5% για οφειλές προς το Δημόσιο και 28,4% για οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς. Το ύψος της διαγραφής εξαρτάται από τα πραγματικά οικονομικά και περιουσιακά δεδομένα του αιτούντος και από το εάν η προτεινόμενη λύση κρίνεται βιώσιμη.

Στα επιχειρηματικά δάνεια το μέσο ποσοστό διαγραφής καταγράφεται στο 29,57%, ενώ στα καταναλωτικά φθάνει το 32,8%. Τα ποσοστά αποτελούν μέσους όρους των ρυθμίσεων που έχουν ήδη ολοκληρωθεί και όχι εγγυημένο όφελος για κάθε νέο αιτούντα.

Τι προστασία παρέχει
Η υποβολή ολοκληρωμένης αίτησης μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, να αναστείλει μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης όσο βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία. Η προστασία, ωστόσο, δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματη και απεριόριστη σε κάθε στάδιο ή για κάθε προγραμματισμένο πλειστηριασμό.

Όποιος αντιμετωπίζει επικείμενα αναγκαστικά μέτρα χρειάζεται να ελέγξει εγκαίρως την περίπτωσή του και να μην περιμένει την τελευταία στιγμή για να ξεκινήσει την αίτηση.

Η ρύθμιση χάνεται εάν ο οφειλέτης δεν τηρεί τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει. Γι’ αυτό η αποδοχή μιας πρότασης πρέπει να γίνεται αφού εξεταστεί εάν η μηνιαία δόση μπορεί να εξυπηρετείται σταθερά.

Πάνω από 64.000 επιτυχείς ρυθμίσεις
Μέχρι το τέλος Ιουνίου είχαν ολοκληρωθεί 64.406 επιτυχείς ρυθμίσεις, για αρχικές οφειλές συνολικού ύψους 19,67 δισ. ευρώ. Μόνο τον Ιούνιο πραγματοποιήθηκαν 1.800 νέες ρυθμίσεις, οι οποίες αφορούσαν αρχικά χρέη 458,58 εκατ. ευρώ.

Η μέση διάρκεια αποπληρωμής διαμορφώνεται στα 16 χρόνια για τις οφειλές προς το Δημόσιο και στα 15,7 χρόνια για τα χρέη προς χρηματοδοτικούς φορείς. Στα στεγαστικά δάνεια η μέση διάρκεια φθάνει τα 25 χρόνια.

Το 68,64% των επιτυχημένων ρυθμίσεων αφορά φυσικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα. Το στοιχείο καταδεικνύει τη σημασία του μηχανισμού για ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις, κατηγορίες με ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στην οικονομία της Πάτρας και της Αχαΐας.

Έως ένα εκατομμύριο δυνητικοί οφειλέτες
Η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα εκτιμά ότι η διεύρυνση μπορεί να δώσει πρόσβαση στον εξωδικαστικό σε μια δεξαμενή έως και ενός εκατομμυρίου δυνητικών οφειλετών του Δημοσίου.

Το υπουργείο έχει επίσης αναφερθεί σε περίπου 300.000 επιπλέον πολίτες που καθίστανται άμεσα επιλέξιμοι λόγω της μείωσης του κατώτατου ορίου. Οι δύο αριθμοί δεν είναι ταυτόσημοι: ο πρώτος περιγράφει την ευρύτερη δυνητική δεξαμενή, ενώ ο δεύτερος την εκτίμηση για όσους προστίθενται λόγω της συγκεκριμένης μεταβολής.

Τι χρειάζεται πριν από την αίτηση
Ο αιτών πρέπει να συναινέσει στην άντληση και τη διασταύρωση των οικονομικών και περιουσιακών του στοιχείων. Η είσοδος στην πλατφόρμα γίνεται με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet.

Πριν από την οριστική υποβολή χρειάζεται να ελεγχθούν προσεκτικά:

το συνολικό ύψος των οφειλών,
οι πιστωτές που εμφανίζονται στην αίτηση,
τα στοιχεία εισοδήματος και περιουσίας,
η συμμετοχή συνοφειλετών ή εγγυητών, όπου απαιτείται,
η δυνατότητα σταθερής καταβολής της προτεινόμενης δόσης.
Ο εξωδικαστικός δεν αποτελεί αυτόματη διαγραφή χρεών ούτε εγγυάται ότι κάθε αίτηση θα εγκριθεί. Προσφέρει, όμως, μια ενιαία διαδικασία για τη ρύθμιση διαφορετικών οφειλών, χωρίς ο πολίτης να χρειάζεται να διαπραγματεύεται ξεχωριστά με κάθε πιστωτή.