«Η ΠΟΛΙΣ ΑΝΔΡΕΣ ΕΣΤΙΝ»

Ο Θουκυδίδης, στον Επιτάφιο,  αποτυπώνει μια αλήθεια που υπερβαίνει την εποχή του: Η πόλη είναι οι άνθρωποί της — οι φορείς της μνήμης, της ευθύνης,του λόγου, ο παλμός και η συλλογική  ανάσα της .

Η ΠΑΤΡΑ, πόλις Αποστολική, καθαγιασμένη με τον μαρτυρικό θάνατο του πρωτόκλητου μαθητή, σχηματίστηκε όταν ο εκ του Αρκαδικού γένους των Αγιαδών μυθικός Πατρέας ο Αχαιός, ένωσε τις τρεις προϊστορικές πολίχνες Αρόη, Άνθεια και Μεσάτιδα, οι οποίες υπήρχαν ήδη από τη Μυκηναϊκή εποχή. Λόγω της ενσωμάτωσης και της σμίξης των 3 πόλεων αναφέρονται στον πληθυντικό ως ΠΑΛΑΙΑΙ ΠΑΤΡΑΙ σε αντιδιαστολή μικρού οικισμού με το όνομα Νέα Πάτρα που υπάρχει στην Υπάτη του δήμου Λαμίας.

Περιδιαβαίνοντας αυτή την ιστορική και διαχρονικής πολυπολιτισμικής ακτινοβολίας  θαλσσοφίλητη πόλη, θα συναντήσεις και θα ανταμώσεις  πολλά κτίρια όπως το Αρσάκειο ,το Στρούμπειο, τη Διακείδιο Σχολή ,το Δημοτικό νοσοκομείο,   την Τριάντειο σχολή,το Σκαγειοπούλειο, το και πολλά άλλα που στήθηκαν απόάκος ψυχής, όπως το Καραμανδάνειο,( που ο πονεμένος γονιός έκανε την οδύνη του προσφορά χαμόγελου και λύτρωσης για χιλιάδες παιδιά που  σώθηκαν από το χτικιό(φυματίωση) που του στέρησε το δεκαπεντάχρονο λατρεμένο του παιδί. Θα συναντήσουμε ακόμη τ  στοές , ανοιχτά παράθυρα για να μπαινοβγαίνει ο Ήλιος και το φως , μεγάλους εξώστες για να αρμέγεις με τα μάτια σου το απέραντο γαλάζιο του Ιονίου, να αγναντεύεις και νοερά να σκαρφαλώνεις στους απένατι δίδυμους ορεινούς όγκους της  Κλόκοβας (Παλιοβούνας) και Βαράσοβας.της άλλοτε κραταιάς Αιτωλικής Συμπολιτείας .Οι ιστορικές και ευρύχωρες πλατείεςπου αντανακλούν το όραμα του Καποδίστρια και τουΣτ. Βούλγαρη,να γίνει η πόλις του Πατρέα ευπρόσδεκτος και εντυπωσιακή είσοδος για τη Δύση. Θα δούμε το δημοτικό  θέατρο – ναό τέχνης του Τσίλλερ, τον περικαλλή Ναό του Αγίου Ανδρέα του οποίου ο επιβλητικός τρούλος  αναδίδει θυμίαμα θεοσέβειαςκαι θαυμασμό πίστεως και γενναιότητας στον κρεμασμένο χιαστί απο τον Αιγεάτη ανδρείο Ανδρέα τον  οποίον η πολις «ποιμένα κέκτηται». Το καθένα από αυτά τα κτίρια έχει στηθεί με ατομική ή συλλογική πρωτοβουλία και έχει τη δική του ανάσα συντονισμένη με την ανάσα  και την αγωνία των δημιουργών τους, αφού το καθένα διηγείται τη δική του ιστορία και κουβαλάει το μεγαλείο, τη μεγαλοσύνη και την αντρειοσύνη σκέψης ανθρώπων που πόνεσαν και νοιάστηκαν για την πόλη και έδωσαν με ασύλληπτη και πρωτόγνωρη για την εποχή μας ανιδιοτέλεια όχι μόνο το μόχθο τους αλλά και την ψυχή τους για να την κρατήσουν όρθια. Όπου και να κοιτάξει το βλέμμα μας και όπου στραφούν οι αισθητήρες τη ψυχής μας θα νοιώσουν και θα ακούσουν το θρόισμα τον πόνο και την ανάγκη της ψυχής ευαίσθητων εθελοντών που με πρωτόγνωρη κοινωνική μεγαλοψυχία και μερισμό ψυχής πάσχισαν ώστε να την στήσουν και να την κρατήσουν όρθια με ανθρωπιστική  και συναισθηματική ταλάντωση

Αυτή «η όμορφη πόλη»του Γιάννη Θεοδωράκη «με  δακρυσμένα μάτια,όνειρα κομμάτια» με τις φωνές και  τις μουσικές που άκουγε ο Μίκης Θεοδωράκης, όταν περπατούσε στην Πάτρα πηγαίνοντας για το3ο Γ υμνάσιο, όπου φοιτούσε για κάποιο διάστημα(1937-1939.) Ποτέ δε σε αφήνει , πάντα θα σε ακολουθεί. Όποιους δρόμους κι αν πάρεις. «στις ίδιες γειτονιές θα γυρνάς· και πάντα στην πόλη αυτή θα φθάνεις». όπως μας λέει ο Αλεξανδρινός Καβάφης για  τη δική του πόλη.

 Το ξεχείλισμα και  τη  γεναιοδωρία ψυχής τα είδαμε πρόσφατα με την δωρεά οργάνων του 64 τετράχρονου συντα ξιούχου που έδωσε ζωή σε 4 συνανθρώπους μας, το βιώσαμε με την προσφοορά ενός σύγχρονου ασθενοφόρου από μια πάμφτωχη συνταξιούχο και ίσως να νοιώσαμε άβολα ή και ντροπή για τη  «ζέστα μας και  για τηντ ανθρωπιά μας» όπως με ιερή συστολή,απολογείται για όλους μας ο Κ. Παλαμάς. 

Παρόλα αυτά και την ανακυκλούμενη  διχαστική και ανώφελη ερισιολογία μας, ηΠατρίδα μας άντεξε και επέζησε μέσα από «διαδοχικά θαύματα» όπως επισημαίνει ο Ψηλορείτης του Λόγου και της ευρύχωρης σκέψης του ο οικουμενικός Ν. Καζαντζακης. Υπονοώντας το υψηλό αίσθημα κοινωνικής ευθύνης ,την γενναιοδωρία και τις χορηγίες από ιεροφάντες της προσφοράς.

Εναπόκειται και θα ήταν χρήσιμο για όλους μας, αναλάβει την πρωτοβουλία ο δήμος να εκδώσει ένα τιμητικό λεύκωμα αναφοράς στους ευεργέτες και  χορηγούς  αυτής της πόλης,για να μαθαίνουν οι νέοι για τα « θαύματα «της προσφοράς και να δημιουργήσουν και αυτοί το δικό τους θαύμα με το δημιουργικό τους πέρασμα. 

ΑΚΟΜΗ και στην εποχή του χρήματος, ο άνθρωπος για τον άνθρωπο είναι πράγμα ιερό,είναι «το φίλτατον φως» του Ευριπίδειου λόγου που θα μας φέγγει στη συνοδοιπορία με  όλους τους άλλους, γιατί  έχει ανάγκη   τη συντροφικότητα όλων η ψυχή μας, 

Παραμένει ανεξίτηλη στη μνήμη των παλαιοτέρων η αγάπη και η ζεστασιά με την οποία στέγασε και φιλοξένησε αυτή η πόλη τους χιλιάδες σεισμοπαθείς που δοκιμάστηκαν από τους καταστρεπτικούς σεισμούς των Ιονίων νήσων το 1953.

 Πολύ εύστοχα είχε επισημανθεί αιώνες πριν ,ότι ο πλούτος και το μεγαλείο μιας πόλης είναι οι άνθρωποί της, η  κοινωνική ενσυναίσθηση , ο αχός από το σήμαντρο ψυχικής αλληλεγγύης και το απόθεμα της ανθρωπιάς τους!

Ανδρέας Ι. Μητρόπουλος
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών.
Επίτιμος Πρόεδρος Ιατρικής Εταιρείας Δυτ.Ελλάδος-Πελοποννήσου