Γιατί τα «ΤΑΜΑΤΑ» ξεχωρίζουν από τα περισσότερα ελληνικά αστυνομικά

H Γιώτα Κοντογεωργοπούλου είναι για περισσότερα από τριάντα χρόνια δημοσιογράφος και μια από τις πιο χαρακτηριστικές γραφές του ελληνικού περιφερειακού Τύπου, ειδικά όταν αναφερόμαστε σε κείμενα άποψης, πολιτικής ανάλυσης και κοινωνικής καταγραφής. Τα γραπτά της έχουν ευαισθησία, παίρνουν ξεκάθαρα θέση και ακόμα κι όταν καταλαμβάνονται από εμμονές ή πάθη, αυτό γίνεται με τρόπο που δεν αφήνει κανέναν αδιάφορο.

Στο αστυνομικό μυθιστόρημα «Τάματα» (Bell, 2026), οι δημοσιογραφικές αρετές της Κοντογεωργοπούλου είναι και πάλι παρούσες. Ποιες είναι αυτές; H πειθαρχία στον συγγραφικό στόχο, η ευαισθησία, η «λοξή» ματιά στα πράγματα, η ευφυία και η δυνατότητα να «διαβάζει» με ακρίβεια τις λεπτές αποχρώσεις της σύγχρονης κοινωνίας.

Όσο για τα πάθη και τις εμμονές που αναφέρθηκαν στην αρχή, δεν χρειάζονται πολλές αναλύσεις για να πειστούμε ότι βρίσκονται στον πυρήνα των περισσότερων συγγραφέων. Ένας δείκτης της τέχνης ενός συγγραφέα είναι άλλωστε και η ελευθερία που αφήνει σε πάθη και εμμονές να διεισδύσουν στα γραπτά του.

Ως εκδότης έχω μια κακή συνήθεια. Για κάθε βιβλίο που πρόκειται να κυκλοφορήσουμε προσπαθώ όσο το ετοιμάζουμε να φανταστώ την «παρέα» του στα ράφια των βιβλιοπωλείων αλλά και ανάμεσα στις χιλιάδες αναρτήσεις που γίνονται σε κοινωνικά δίκτυα ή πόρταλ για τις νέες κυκλοφορίες.

Ποια άλλα βιβλία θα είναι δίπλα; Πώς θα ξεχωρίσει, τι θα πούμε γι’ αυτό πέρα από το εξώφυλλό του που είναι ασφαλώς η πρώτη γνωριμία;

Τα «Τάματα» ανήκουν στην κατηγορία των αστυνομικών μυθιστορημάτων που μπορούν να σε κάνουν να κολλήσεις μαζί τους, χωρίς να έχεις ως το τέλος την ανάγκη να βρεις τον δολοφόνο. Μπορεί να τον καταλάβεις ή να τον μάθεις πιο νωρίς και να εξακολουθείς να διαβάζεις με την ίδια βουλιμία.

Κάτι άλλο που διαφοροποιεί το βιβλίο από τα περισσότερα του είδους τους, είναι πως εδώ η Κοντογεωργοπούλου δεν νοιάζεται να πει απλώς μια ιστορία. Κάνει ένα βαθύ κοινωνικό ρεπορτάζ. Στο «Σσαμπάτ», το προηγούμενο βιβλίο της τρία χρόνια πριν, το ρεπορτάζ είχε μεγαλύτερες δόσεις πολιτικής, τώρα τον λόγο έχει η ανατομία μικρών ή λίγο μεγαλύτερων κοινωνιών σε διάφορες χρονικές περιόδους.

Και στις δύο περιπτώσεις επιμένει σε αυτό που πάντα τη νοιάζει, το μυστήριο της ανθρώπινης ψυχής, γι’ αυτό και επενδύει πολύ χρόνο για να «διαβάσει» τους χαρακτήρες της και να αποκρυπτογραφήσει τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις προθέσεις τους.

Στα «Τάματα» αναγνωρίζουμε και δύο συγγραφικά χαρακτηριστικά που είχαν φανεί εδώ και μια δεκαετία, ήδη από τα βιβλία της πάνω στην τοπική ιστορία.

Πρώτον την άρνησή της να ακολουθήσει μια πεπατημένη, αντιγράφοντας άλλους συγγραφείς ή συγγραφικές σχολές. Δεύτερον, την επιρροή της από τις σπουδές της στην Ιστορία και την Αρχαιολογία, καθώς κάνει εξαντλητική έρευνα για το θέμα που διαπραγματεύεται, συμπεριλαμβάνοντας πάντα και ιστορικές αιχμές και αναφορές (στοιχείο βέβαια πολύ πιο έντονο στο «Σσαμπάτ»).

Κι επειδή είναι η δεύτερη φορά που αναφερθήκαμε στο εξαιρετικό «Σσαμπάτ», αξίζει να επισημανθούν και δύο ακόμα διαφορές που εντοπίζονται στα «Τάματα».

Πλέον η γραφή της Κοντογεωργοπούλου είναι σαφώς πιο ώριμη και δείχνει σημάδια σημαντικής εξέλιξης, γεγονός που μας κάνει ήδη να ανυπομονούμε για το μυθιστόρημα που γράφει αυτή την περίοδο.

Επιπλέον δείχνει να έχει αμβλύνει λίγο την αυστηρότητά της απέναντι στους ήρωές της. Στα προηγούμενα δύο μυθιστορήματά της (αξίζει να αναφέρουμε και τη «Μυρωδιά του αχινού» που κυκλοφόρησε το 2019) υπήρξε αρκετά αιχμηρή και κοφτερή, αν και πάντα με αγάπη, απέναντι σε συγκεκριμένους πρωταγωνιστές.

Στα «Τάματα» δεν σταματά να κρίνει πράξεις, παραλείψεις και συμπεριφορές των ηρώων της, όμως το ψυχογράφημα που επιχειρεί είναι πιο αναλυτικό και εστιάζει σε λεπτές αποχρώσεις των σκέψεων και των προθέσεων όλων, φέρνοντάς τους ακόμα πιο κοντά σε οικεία μας πρόσωπα ή και σε εμάς τους ίδιους.

Υπάρχει όμως κι ένα στοιχείο που διατρέχει δομικά τη λογοτεχνική γραφή της.

Η Κοντογεωργοπούλου θα μπορούσε να γράφει εξαιρετικά σενάρια, ενώ και τα ίδια της τα μυθιστορήματα προσφέρονται απόλυτα για τηλεοπτική ή κινηματογραφική μεταφορά. Δεν είναι μόνο η δομή των πολύ μικρών κεφαλαίων που κάνει την ανάγνωση τόσο προσιτή όσο και εθιστική, δίνοντας την αίσθηση μικρών επεισοδίων.

Είναι και η γεωμετρία που κρύβεται στο γράψιμό της, αλλά και ο τρόπος που έχει να διηγείται μια ιστορία συχνά με δεκάδες πρώτους και δεύτερους ρόλους, κρατώντας αδιατάρακτη τη συνοχή του κειμένου και την προσοχή του αναγνώστη.

Σε μια χώρα που έχει πολλά ελπιδοφόρα νέα πρόσωπα στον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο, αλλά που της λείπουν τα στέρεα και καλά δουλεμένα σενάρια, η γραφή της Κοντογεωργοπούλου, μαζί με κάποιων άλλων συγγραφέων της ίδιας και λίγο νεότερων γενεών, θα κάλυπτε με πολύ παραγωγικό τρόπο αυτό το κενό.