Γιώργος Σάρλης στο Travel West Forum 2026: "ΜΑΡΚΑΤΟΠΟΣ- Μια πρωτοβουλία για την πολιτιστική και τουριστική ανάδειξη της γειτονιάς Μαρκάτο"

Η ομιλία του κου Σάρλη

Θα σας μιλήσω για μια γειτονιά της Πάτρας, όπου ο χρόνος έχει μείνει λίγο σταθερός και για μια πρωτοβουλία που ξεκινήσαμε στη Mosaic αναφορικά με την πολιτιστική και την τουριστική ανάδειξη της περιοχής αυτής.

Αρχικά και με μία πρόταση μόνο να πω για όσους το γνωρίζουν ότι η Mosaic είναι μια κοινωνική επιχείρηση πολιτιστικής διαχείρισης, μέσω της οποίας υποστηρίζουμε φορείς, οργανισμούς, δημιουργούς στο να δημιουργούν πολιτιστικές δραστηριότητες με αναπτυξιακό κυρίως πρόσημο.

Επανέρχομαι στη γειτονιά της σημερινής παρουσίασης, που όπως προφανώς καταλάβατε και από τον τίτλο, πρόκειται για το Μαρκάτο.

Σίγουρα οι περισσότεροι την έχετε επισκεφτεί. Για όσους δεν την ξέρουν, αλλά και για να θέσω, για αυτούς που την γνωρίζουν, το πλαίσιο πάνω στο οποίο θα μιλήσουμε, θα σας πω λίγο μερικά από τα βασικά της χαρακτηριστικά.

 Είναι μια περιοχή που απέχει μόνο πέντε λεπτά από το κέντρο της πόλης, από το κέντρο της Πάτρας. Ενώνει την παλιά με την νέα πόλη, όχι μόνο χωροταξικά, αλλά και στην αίσθηση που σου αφήνει. Περπατώντας κάποιος στο Μαρκάτο θα δει πάρα πολλές αντιθέσεις. Θα δει κάποιον κατασκευαστή παπουτσιών δίπλα σε μια μίνιμαλ καφετέρια. Θα δει ένα παραδοσιακό καφενείο δίπλα σε ένα δημιουργικό γραφείο.
Θα δει σιδηρουργεία, χαλκουργεία δίπλα σε επιχειρήσεις φυτών. Θα δει νέα ανθοπωλεία τα οποία το βράδυ κάνουν DJ sets και πολλά εστιατόρια και καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος που έχουν κάνει την περιοχή στέκι νεολαίας.

Ταυτόχρονα, εκτός από τις υπηρεσίες και τα καταστήματα, στην περιοχή, στο Μαρκάτο, θα βρει κάποιος στο S του 1850 να συνυπάρχουν με graffiti του 2020. Θα βρει ένα εκτεταμένο δίκτυο πεζόδρομων, το οποίο αναμένεται να αυξηθεί περισσότερο. και έναν πολύ ενδιαφέρων αρχαιολογικό χώρο, ο οποίος πρόσφατα αναδείχθηκε και δεν είναι και πάρα πολύ γνωστός στην περιοχή ως σημείο αναφοράς της Πάτρας, το Ρωμαϊκό Ωδείο.

Το Μαρκάτο είναι μια γειτονιά που έχει την ίδια λειτουργία και τον ίδιο χαρακτήρα τους τελευταίους δύο αιώνες. Σε ένα πολεοδομικό σχεδιασμό του Βούλγαρη από το 1828 είναι αναλλοίωτο μέχρι σήμερα. Είναι σχεδόν ίδιο. Είναι η μοναδική περιοχή της Πάτρας που έχει τον ίδιο χαρακτήρα της αγοράς και του εμπορίου χωρίς καμία διακοπή. Αν αυτό ήταν σε μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα, σε μια άλλη ευρωπαϊκή πόλη, θα είχε branding, θα είχε τουριστικό χάρτη, θα είχε λογότυπο, θα είχε τουριστικά πακέτα. Στην Πάτρα, στην πόλη μας, έχει μείνει αφηγηματικά αδιάφορο, αδύναμο μάλλον, χωρίς ταυτότητα και χωρίς φωνή. Το ξέρουν λίγοι, το εκτιμούν ακόμα λιγότεροι. Και εδώ κάπου ξεκινάει η πρωτοβουλία μας.

Στη Mosaic από την πρώτη στιγμή που πήγαμε και εγκατασταθήκαμε στο Μαρκάτο, γιατί εκεί είναι η βάση μας και η καθημερινή μας ασχολία, προσπαθήσαμε να δούμε αυτή την ταυτότητα της περιοχής με μια ιδιαίτερη προσοχή και κυρίως να δούμε τον αναπτυξιακό του χαρακτήρα.

Και κάπως έτσι ξεκίνησε μια πρωτοβουλία που λέγεται Μαρκάτοπος. είναι μια οριζόντια δράση, η οποία είναι μακροχρόνια, μια δράση-ομπρέλα, ένας θεσμός σε εξέλιξη επί της ουσίας. Το όνομα δεν είναι τυχαίο. Περιλαμβάνει το Μαρκάτο, τον τόπο, την ερώτηση πώς και την απάντηση όπως παλιά, όπως πάντα, όπως πρέπει.

Στην οπτικοποίηση της πρωτοβουλίας, σε μια εξαιρετική δουλειά του Χρήστου Κούλη, αναπαράγουμε αφαιρετικά τα βασικά χαρακτηριστικά του Μαρκάτου, ένα κουδούνι, τα κουδούνια, τις στοές, το καμίνι, μια φιάλη, ποτήρια και όλα αυτά μια ετικέτα που συμβολίζει την αξία και όλα αυτά περικλείονται από ένα κτίριο χαρακτηριστικής τεχνοτροπίας της περιοχής.

Ο Μαρκάτοπος, σε συνέχεια αυτής της οπτικοποίησής του, δεν είναι ένα μη μεμονωμένο γεγονός, είναι στην πλήρη εξέλιξή του, θα έχει δράσεις που θα κρέμονται κάτω από την ευρύτερη έννοια της πρωτοβουλίας.

Έτσι λοιπόν, σαν πρώτη πράξη αυτής της πρωτοβουλίας έρχεται ένα φεστιβάλ το οποίο λέγεται Μαρκάτια. Όπως και το Μαρκάτο, όπως έτσι τα Μαρκάτια είναι το φεστιβάλ του Μαρκάτου, αλλά έχει και σαφή αναφορά στα άλογα, στα άτια, όπως βλέπετε και από το λογότυπο, που ήταν η κινητήριος δύναμη της περιοχής και του εμπορίου παραδοσιακά.

Είναι ένα φεστιβάλ που θέλουμε να επαναπροσδιορίσει την περιοχή σε αυτούς που την ξέρουν και να κάνει αυτούς που δεν την ξέρουν να τη γνωρίσουν, να τη δουν και κυρίως να τη ζήσουν.

Έχει ένα σταθερό ραντεβού το τελευταίο Σαββατοκύριακο κάθε Σεπτέμβρη. Φέτος θα γίνει για τρίτη φορά και η βασική του έννοια, η βασική του δομή και η μεθοδολογία είναι ότι είναι ένα φεστιβάλ που συν δημιουργείται τόσο από τους επιχειρηματίες, από τους επαγγελματίες της περιοχής, από τους κατοίκους, αλλά και από τους χρήστες της.

Η Mosaic έχει την ευθύνη της κεντρικής διοργάνωσης και της διοργάνωσης δύο-τριών βασικών στοιχείων και εκδηλώσεων και βάζουμε σε μία διαδικασία συν δημιουργίας τους επαγγελματίες της περιοχής, οι οποίοι κάνουν δικές τους δράσεις και τις οποίες εντάσσουμε σε ένα ενιαίο πρόγραμμα για το τριήμερο.

Έτσι, λοιπόν, μπορεί κάποιος εκείνο το τριήμερο του Σεπτεμβρίου να βρει συναυλίες από τις σκάλες της Πατρέως και της Γεροκωστοπούλου και στο ρωμαϊκό στάδιο, μπορεί να δει δράσεις γευσιγνωσίας και γαστρονομίας στα εστιατόρια, θα βρει δράσεις για τα παιδιά περίπατους στην περιοχή και επισκέψεις στα εργαστήρια για να γνωρίσουν από τους επαγγελματίες τα παραδοσιακά επαγγέλματα και πώς αυτά έχουν φτάσει να ζουν μέχρι σήμερα.

Στις δύο πρώτες εκδηλώσεις τα νούμερα ήταν αρκετά ενθαρρυντικά. Είχαμε περίπου 2.000 επισκέπτες ανά φεστιβάλ, 40 συνολικά εκδηλώσεις, 30 συνεργαζόμενους φορείς και επιχειρήσεις, μια σταθερή ομάδα από περίπου 70 εθελοντές, αλλά κυρίως κάτοικους και επιχειρηματίες και χρήστες της περιοχής και επισκέπτες σε μια μόνιμη, σταθερή επικοινωνία και συνεργασία.

Προχωρώντας σε επόμενο στάδιο στο Μαρκάτοπο, από την αρχή θέλαμε όλο αυτό να έχει μια έντονη εξωστρέφεια. Έτσι λοιπόν, σε συνεργασία με το Επιμελητήριο, αποφασίσαμε αυτό να είναι η πρωτοβουλία και γενικώς η περιοχή του Μαρκάτου να είναι η βασική ιδέα μιας πρότασης, η οποία κατατέθηκε στο Ευρωπαϊκό Έργο intereg Ελλάδα Ιταλία και εξασφάλισε μια χρηματοδότηση 1,2 εκατομμυρίων ευρώ σε συνεργασία με άλλες πέντε πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Άρα λοιπόν, Η βασική ιδέα του έργου είναι να αναδείξουμε σε περιοχές που έχουν αυτή την ταυτότητα και μια χωρικά ενσωματωμένη δραστηριότητα παραδοσιακών επαγγελμάτων, πώς αυτό θα μπορεί να είναι τουριστικό και πολιτιστικό κεφάλαιο για τις πόλεις.

Έτσι λοιπόν, το Μαρκάτο βρίσκεται πλέον και ήδη τρέχει το έργο μαζί με τη Ματέρα, πολιτική πρωτεύουσα της Ευρώπη και πρώην πολιτική πρωτεύουσα της Ευρώπης και τώρα πρωτεύουσα πολιτισμού Μεσογείου, μαζί με το Μπάρι, το Μέτσοβο, τη Ζάκυνθο και τον Μπισέλλε, και δουλεύουν πάνω σε συγκεκριμένα εργαλεία που θα κάνουν αυτή εδώ χαρακτήρα των περιοχών τους, που μπορεί να είναι χειροτεχνία, μπορεί να είναι παραδοσιακά επαγγέλματα ή οτιδήποτε άλλο, κινητήριο δύναμη και πολιτιστικό και τουριστικό asset της περιοχής.

Στην πλήρη εξέλιξή του, έχουμε προγραμματίσει κι άλλες δράσεις, οι οποίες θα βρίσκονται κάτω από την έγκατα του Μαρκάτοπου. Πρόκειται για τα Μαρκάτια at Μαρκάτωπος, θα υπάρχει καρναβάλι στο Μαρκάτοπο, θα υπάρχουν δράσεις για παιδιά στο Μαρκάτοπο, θα υπάρχει μουσική στο Μαρκάτοπο.

Στα Μαρκάτια αυτό που θέλουμε είναι να είναι μόνιμα και συνεχώς μια πρωτοβουλία που να συνδημιουργείται τόσο με τους κατοίκους όσο και με τους επισκέπτες και να αποτελεί ένα βασικό χαρακτηριστικό της Πάτρας γιατί στην Πάτρα μεταξύ των πολλών άλλων ενδιαφερόντων θεμάτων που έχει κάποιος να δει, είναι να επισκεφθεί και το Μαρκάτου.