Πάτρα: Εκδήλωση στη Μνήμη της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου

Στα πλαίσια τιμής και μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση με τίτλο "ΤΟ ΜΑΚΡΟΝΗΣΙ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ, 1922-1923", με σκοπό να ανασύρουμε τη μνήμη με τεκμηρίωση, ευθύνη και  αποδείξεις, έτσι ώστε να απαλύνουμε το τραύμα που σημάδεψε τόσους Πόντιους και τους απογόνους τους.

Μια εκδήλωση που θα αναδείξει τη περιπέτεια είκοσι πέντε χιλιάδων περίπου Ελλήνων προσφύγων από τον Πόντο και λίγων Ασσυρίων, που βρέθηκαν στο λοιμοκαθαρτήριο της Μακρονήσου την περίοδο 1922-23, μαστιζόμενοι από τις επιδημικές ασθένειες, αναφέρει η σχετική ανακοίνωση.

Γεγονός άγνωστο στη βιβλιογραφία και στους σύγχρονους Έλληνες.  Άγνωστος και ο ακριβής γεωγραφικός τόπος του μαρτυρίου τους, πριν τη πλήρη ανακάλυψή του.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 27 Μαΐου 2026 και ώρα 7.00 μ.μ. στη Διακίδειο Σχολή Λαού Πατρών, στην οδό Κανάρη 58. Πρόκειται για μια συνδιοργάνωση του Ποντιακού συλλόγου «Αργοναύται-Κομνηνοί» και του ποντιακού χορευτικού τμήματος «Εκπολιτιστικού Συλλόγου Νεάπολης Πατρών», υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητρόπολης Πατρών και του Πανεπιστημίου Πατρών, σε συνεργασία με τη Διακίδειο Σχολή Λαού Πατρών.

Παρότι έχουν περάσει πάνω από εκατό χρόνια, από τους εκατοντάδες  θανάτους Ελλήνων προσφύγων από τον Πόντο στη Μακρόνησο την περίοδο 1922–1923, οι απόγονοί τους επιστρέφουν με επιμονή και ευθύνη. Γιατί η ιστορία πρέπει  να λάμπει σαν την αλήθεια  και το φως.

Οι άνθρωποι που ξεριζώθηκαν με τον πιο βίαιο και απάνθρωπο τρόπο από τις εστίες τους, ήταν μέχρι τότε αυτάρκεις και ακμαίοι. Κι όμως, κατέληξαν να πεθαίνουν μακριά από τις πόλεις και τα χωριά τους — τόπους όπου έζησαν και δημιούργησαν επί αιώνες — ύστερα από τη βάρβαρη μεταχείριση και τη παράλογη μισαλλοδοξία των Νεότουρκων Οθωμανών.

Την εκδήλωση θα προλογίσει ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Κερνίτσης  κ. Χρύσανθος.

Η Καθηγήτρια Σύγχρονης Ιστορίας στο Tμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών Έλλη Λεμονίδου θα αναφερθεί σ΄ αυτή τη σκοτεινή περίοδο, κατά την οποία συντελέστηκε η Γενοκτονία των Ελλήνων της Ανατολής, με εμπνευστή τον Κεμάλ Ατατούρκ.

Ο κ. Θεόφιλος Α. Καστανίδης, πρόεδρος του Συλλόγου «Αργοναύται-Κομνηνοί» και συγγραφέας του βιβλίου «Το Μακρονήσι των προσφύγων λύνει τη σιωπή του, 1922-1923», θα μιλήσει για τη Μακρόνησο.

Γιατί στη Μακρόνησο —στο άνυδρο νησί του θανάτου— αλλά και σε τόσους άλλους τόπους μαρτυρίου, σφραγίστηκε  με τον πιο τραγικό τρόπο η ταφόπλακα της μοίρας εκείνων των κατατρεγμένων Ελλήνων. 

Εκεί όπου γράφτηκε, σιωπηλά, μια από τις πιο οδυνηρές σελίδες της ιστορίας των Ελλήνων και του πολιτισμένου κόσμου. 

Τραγική ιστορία, που βρήκε μόνη παρηγοριά από τη φιλανθρωπία και κυρίως από τις Αμερικανίδες Κυρίες της οργάνωσης American Women's Hospitals.

Θα πραγματοποιηθεί & προβολή βίντεο με φωτογραφίες-ντοκουμέντα, πίνακες, κατατοπιστικούς χάρτες από τη Μακρόνησο και αναφορές στα γεγονότα της ιστορικής αυτής περιόδου.

Η μουσικός Σοφία Μιχαηλίδη θα ερμηνεύσει ποντιακά τραγούδια συνοδεία ποντιακής λύρας από τον Οδυσσέα Παρασκευόπουλο και νταουλιού από τον Νίκο Καρνέζη.

Ο Φώτης Παναγιωτίδης, μέλος της θεατρικής ομάδας του συλλόγου “Αργοναύται-Κομνηνοί”,  θα αποδώσει δραματοποιημένες μαρτυρίες Ποντίων προσφύγων που βίωσαν τα μαρτύρια.

Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με τον δυναμισμό και τη λεβεντιά του Πυρρίχιου χορού από τους χορευτές του συλλόγου “Αργοναύτες-Κομνηνοί”.

Στην είσοδο της έκθεσης θα εκτεθεί αρχειακό υλικό και τεκμήρια από τη Μακρόνησο της συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου.

Τη παρουσίαση  και το συντονισμό της εκδήλωσης, θα κάνει ο δημοσιογράφος Δημήτρης Αβραμίδης. Τη γενική επιμέλεια της εκδήλωσης έχει η Βιβή Λουκοπούλου-Στεφανίδη.

*Ο Σύλλογος Ποντίων «Aργοναύται-Kομνηνοί» ιδρύθηκε το 1930 από Πόντιους πρόσφυγες των παραλιακών πόλεων Tραπεζούντας και Kερασούντας, που εγκαταστάθηκαν στην Kαλλιθέα Αττικής μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1922.
Έχει τιμηθεί με το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών.

Ο Εκπολιτιστικός Σύλλογος Νεάπολης, ιδρύθηκε το 1979 από κατοίκους της συνοικίας που βρίσκεται στο Νότιο Δημοτικό Διαμέρισμα Πατρών.