Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Αχαΐας για το «Διατηρώ»: «Θετικό βήμα, αλλά με σοβαρά εμπόδια και ασφυκτικούς όρους»

Παρέμβαση με αιχμές αλλά και συγκεκριμένες προτάσεις κατέθεσε ο ΑΣύλλογος Αρχιτεκτόνων Νομού Αχαΐας σχετικά με την επανεκκίνηση του προγράμματος «Διατηρώ», το οποίο αφορά την αποκατάσταση διατηρητέων κτιρίων ιδιωτών.

Το πρόγραμμα, που ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, προβλέπει επιδότηση 50% για εργασίες στατικής ενίσχυσης και αποκατάστασης όψεων, με συνολικό προϋπολογισμό 75 εκατ. ευρώ από κοινοτικούς πόρους. Ωστόσο, βασική προϋπόθεση αποτελεί η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων κατά δύο βαθμίδες, στοιχείο που προκαλεί έντονες αντιδράσεις στον τεχνικό κόσμο.

Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Αχαΐας επισημαίνει ότι, παρά τις θετικές προθέσεις για τη διάσωση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, το πρόγραμμα κινδυνεύει να αποδειχθεί ανεφάρμοστο για πολλούς ιδιοκτήτες, εξαιτίας του υψηλού κόστους και των σύνθετων διαδικασιών.

«Το 50% δεν αρκεί»
Όπως τονίζεται, η αποκατάσταση ενός διατηρητέου κτιρίου απαιτεί εξειδικευμένες μελέτες, ειδικά υλικά και τεχνίτες υψηλής εξειδίκευσης, με αποτέλεσμα το πραγματικό κόστος να ξεπερνά κατά πολύ τις επιλέξιμες δαπάνες που καλύπτει το πρόγραμμα.

Παράλληλα, η απαίτηση για ίδια συμμετοχή 50% θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη σε μια περίοδο οικονομικής πίεσης, ενώ η έλλειψη εξειδικευμένων συνεργείων εκτιμάται ότι θα αυξήσει περαιτέρω τις τιμές στην αγορά.

Προβλήματα με συνιδιοκτησίες και ενεργειακά κριτήρια
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο ζήτημα των συνιδιοκτησιών, καθώς πολλά διατηρητέα ανήκουν σε περισσότερους κληρονόμους, γεγονός που δυσκολεύει τη λήψη κοινών αποφάσεων και τη χρηματοδότηση των έργων.

Επιπλέον, οι αρχιτέκτονες χαρακτηρίζουν «τεχνικά προβληματική» την υποχρεωτική ενεργειακή αναβάθμιση κατά δύο κατηγορίες, σημειώνοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να αλλοιώσει τον ιστορικό χαρακτήρα των κτιρίων ή να οδηγήσει σε δυσανάλογο κόστος παρεμβάσεων.

Ενστάσεις και για τη διαδικασία υποβολής
Ο Σύλλογος εκφράζει επίσης έντονο προβληματισμό για την απαίτηση κατάθεσης πλήρων μελετών πριν από την έγκριση της αίτησης, καθώς οι ιδιοκτήτες καλούνται να επενδύσουν σημαντικά ποσά χωρίς διασφάλιση ένταξης στο πρόγραμμα.

Όπως επισημαίνεται, το συγκεκριμένο ρίσκο λειτουργεί αποτρεπτικά για την πλειονότητα των ενδιαφερομένων.

Οι προτάσεις του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Αχαΐας
Μεταξύ άλλων, προτείνονται:

αύξηση της επιδότησης σε ποσοστά άνω του 60%-70%,
φορολογικά κίνητρα για την κάλυψη της ιδίας συμμετοχής,
ενεργοποίηση της μεταφοράς συντελεστή δόμησης,
διαδικασία ένταξης σε δύο στάδια ώστε να μειωθεί το οικονομικό ρίσκο των ιδιοκτητών,
μεγαλύτερη ευελιξία στα ενεργειακά κριτήρια,
σύνδεση του προγράμματος με δράσεις επανάχρησης των κτιρίων.
Ο Σύλλογος καταλήγει ότι χωρίς ουσιαστικά κίνητρα και απλούστευση των διαδικασιών, υπάρχει ο κίνδυνος το νέο «Διατηρώ» να εξελιχθεί σε ακόμη μία χαμένη ευκαιρία για τη διάσωση των ιστορικών κτιρίων της χώρας.