Η Eurovision εβδομηντάρισε αλλά καλά κρατεί - Ένα κείμενο με αγάπη και νοσταλγία για τον περίφημο διαγωνισμό τραγουδιού

Ήταν 24 Μαΐου του μακρινού 1956 όταν στο Λουγκάνο της Ελβετίας διεξήχθη ο 1ος διαγωνισμός τραγουδιού της Γιουροβίζιον-Eurovision με νικήτρια την Lys Assia με το «Refrain». Και κάπως έτσι πήρε μπροστά η όμορφη ιδέα του Μαρσέλ Μπεζανσόν, ο οποίος είχε ζηλέψει με την καλή έννοια το Ιταλικό Φεστιβάλ του Σαν Ρέμο και προσδοκούσε ένα αντίστοιχο, πανευρωπαϊκό Φεστιβάλ τραγουδιού που θα ένωνε μέσω του πολιτισμού και της μουσικής τους λαούς της Ευρώπης.

Πίσω από τη Γιουροβίζιον δεν ήταν άλλη από την Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση, την γνωστή μας πλέον EBU που είχε ιδρυθεί λίγα χρόνια πριν το 1950. Τα υπόλοιπα είναι πλέον ιστορία, μία όμορφη ιστορία που φέτος συμπληρώνει αισίως 70 χρόνια με τον διαγωνισμό να φιλοξενείται στη Βιέννη, την πρωτεύουσα της Αυστρίας και με την χώρα μας να εκπροσωπείται με τον νέο τραγουδιστή φαινόμενο, τον 27χρονο Ακύλα Μυτιληναίο από τις Σέρρες και το πολυακουσμένο πλέον και ξεσηκωτικό “Ferto”.

H Γιουροβίζιον εξελίχθηκε σ’ ένα πραγματικό τηλεοπτικό φαινόμενο και σε όλα αυτά τα χρόνια που κύλησαν είδε σκαμπανεβάσματα αλλά είναι άξιο θαυμασμού το γεγονός πως όχι μόνο συνεχίζει να υπάρχει και να διοργανώνεται επιτυχώς κάθε χρόνο το Μάιο αλλά έχει πετύχει να ανανεώνει το κοινό της με την τηλεθέαση να χτυπάει «κόκκινο» σε όλες σχεδόν τις χώρες που παίρνουν μέρος αλλά & όπου αλλού προβάλλεται στον πλανήτη. Απόδειξη η μακρινή Αυστραλία που θέλησε να είναι μέρος του διαγωνισμού κάτι που συνέβη το 2015 και συνεχίζεται.

Φέτος είναι αλήθεια πως η Eurovision βρέθηκε στο στόχαστρο & πάλι λόγω της συμμετοχής του Ισραήλ, το οποίο μην ξεχνάμε λίγο έλλειψε να κερδίσει πέρυσι. Στο παρελθόν έχει 4 νίκες, τις δύο το 1978 και το 1979 και μετά το 1998 με την "Ντίβα" της Dana International & το 2018 με την Νέτα Μπαρζιλάι, χρονιά που η απίστευτη Ελένη Φουρέιρα με το «Fuego» από την Κύπρο άξιζε τη νίκη και πήρε τη 2η θέση.

Πέντε (5) λοιπόν χώρες φέτος μποϊκόταραν τη Γιουροβίζιον, η μία μάλιστα ανήκει & στις λεγόμενες Big 5, η Ισπανία και όπως έγινε γνωστό, η Ισπανική ραδιοτηλεόραση μαζί με αυτήν της Σλοβενίας & της Ιρλανδίας δεν θα μεταδώσουν καν τον φετινό διαγωνισμό αντιδρώντας δυναμικά στη συνεχιζόμενη συμμετοχή του Ισραήλ, λόγω του πολέμου στη λωρίδα της Γάζας που προηγήθηκε με θύματα χιλιάδες Παλαιστίνιους.

Η Eurovision όσο & αν το παλεύει να αφήσει στην άκρη την πολιτική, δεν το καταφέρνει, εξάλλου κάποιες νίκες είχαν & το πολιτικό χρώμα & διάσταση τους όπως έγινε το 2022 με την Kalush Orchestra από την Ουκρανία που νίκησε τον Μάιο του 2022 στο Τορίνο της Ιταλίας, σε μία περίοδο που είχε μόλις ξεκινήσει ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας.

Επίσης οι Έλληνες θυμόμαστε τη συμμετοχή μας πριν από ακριβώς 50 χρόνια, το 1976 στη Χάγη της Ολλανδίας με την καταπληκτική ερμηνεύτρια Μαρίζα Κωχ που μετά από πρόταση του Μάνου Χατζιδάκι έγραψε ένα τραγούδι – μοιρολόι, το «Παναγιά Παναγιά μου» και έστειλε το μήνυμα στην Ευρώπη για την εισβολή & συνεχιζόμενη κατοχή του βορείου τμήματος της Κύπρου από τους Τούρκους. Πολλοί συμβούλευαν τότε την σπουδαία Μαρίζα Κωχ να μην τραγουδήσει καθώς είχαν εκφραστεί έως και απειλές για τη ζωή της. Η ίδια ωστόσο ανέβηκε στη σκηνή, είπε το ωραίο αυτό, συγκινητικό τραγούδι χωρίς ωστόσο να λάβει βαθμολογική υποστήριξη, καταλαμβάνοντας στο τέλος την 13η θέση.

Η χώρα μας είχε πρωτοεκδηλώσει ενδιαφέρον να λάβει μέρος στο διαγωνισμό της Γιουροβίζιον το 1972 ενώ η επιθυμία ευοδώθηκε 2 χρόνια αργότερα το 1974 όταν στο Μπράιτον της Μ. Βρετανίας εκπροσώπησε την Ελλάδα στην παρθενική της εμφάνιση στον διαγωνισμό της Γιουροβίζιον η αξέχαστη Μαρινέλλα με το τραγούδι του Γιώργου Κατσαρού «Λίγο κρασί, θάλασσα και το αγόρι μου». Εκείνη τη χρονιά ήταν που είχαν νικήσει οι Σουηδοί Abba με το «Waterloo», οι οποίοι και έκαναν πολύ μεγάλη καριέρα έκτοτε.

Η Ελλάδα πάντα είχε μία περίεργη, ίσως και «φοβική» σχέση με τη Γιουροβίζιον. Τα πρώτα χρόνια το παλέψαμε να κερδίσουμε αρκεί να θυμηθούμε τις χρονιές 1977 με το «Μάθημα σολφέζ» του Γιώργου Χατζηνάσιου που ήρθε 5ο (το είχαν ερμηνεύσει υπέροχα επί σκηνής οι Πασχάλης, Ρόμπερτ Ουίλιαμς, Μπέσυ Αργυράκη και Μαριάννα Τόλη) και 1979 με την Ελπίδα και το επικό «Σωκράτη εσύ σούπερ σταρ» (πήγαινε να βγει 3ο εν τέλει κατετάγη 8ο).

Το 1980 ήταν πάλι μία χρονιά που είχε έντονο ενδιαφέρον στη χώρα μας για το ποιος θα πήγαινε εκπρόσωπος μας. Πήγε η Άννα Βίσση με το αμφιλεγόμενο «Ωτοστοπ» που έφερε φτωχό αποτέλεσμα, μόλις την 13η θέση. Κι όμως την ίδια χρονιά θα μπορούσε το εισιτήριο να το είχε πάρει είτε ο Κώστας Τουρνάς με το πανέξυπνο, χορευτικό κομμάτι «Ufo» είτε ο Δάκης με την τρυφερή μπαλάντα «Πάρε ένα κοχύλι από το Αιγαίο» του Κώστα Χατζή.

Η Άννα Βίσση πάντως 2 χρόνια μετά το ’82 εκπροσώπησε την Κύπρο στη δεύτερη φορά της χώρας στη Γιουροβίζιον (το ντεμπούτο της Κύπρου στον διαγωνισμό είχε γίνει το ’81) με το εξαιρετικό κομμάτι «Μόνο η αγάπη» και πήρε την 5η θέση ενώ τον Μάιο του 2006 όταν η Γιουροβίζιον διοργανώθηκε στην Αθήνα μετά τη νίκη της Έλενας Παπαρίζου το 2005 στο Κίεβο με το «My number one», η Άννα Βίσση με το «Everything» του Νίκου Καρβέλα έκανε μία πολύ δυναμική επιστροφή στη σκηνή της Γιουροβίζιον και μάλιστα λογιζόταν και εκ των φαβορί ωστόσο ήταν ξεκάθαρα η χρονιά των Lordi από την Φινλανδία.

Κλείνω αυτό το κείμενο για τη Γιουροβίζιον ενθυμούμενος με νοσταλγία, είναι η αλήθεια το χαρούμενο κλίμα που επικρατούσε τότε 20 χρόνια πριν στο κλειστό του μπάσκετ στο ΟΑΚΑ όπου είχε φιλοξενηθεί ο διαγωνισμός τραγουδιού της Γιουροβίζιον. Τα είχαμε πάει αρκετά καλά οργανωτικά και τις 2 βραδιές (στον α’ ημιτελικό την Πέμπτη και στον μεγάλο τελικό το Σάββατο 20 Μαΐου). Οι 2 ημιτελικοί να θυμίσουμε πως καθιερώθηκαν το 2008 και μετά.

Αυτό που θυμάμαι ήταν το πνεύμα & την ατμόσφαιρα της χαράς και της γιορτής, τα αναμνηστικά του διαγωνισμού που γίνονταν ανάρπαστα, το άγχος αν η Άννα Βίσση θα μπορούσε να τραγουδήσει την απαιτητική μπαλάντα της καθώς είχε διαρρεύσει πως είχε ένα πρόβλημα στη φωνή εκείνες τις μέρες (τελικά όλα πήγαν καλά) και βέβαια την περηφάνια που η χώρα μας 2 χρόνια μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, διοργάνωνε και τη Γιουροβίζιον εκπληρώνοντας ένα απωθημένο δεκαετιών.

Κλείνουμε το κείμενο με την ευχή ο Akylas να τα καταφέρει και γιατί όχι να μας το «Φέρει» το έπαθλο. Το αξίζει δίχως δεύτερη σκέψη.

Κείμενο: ΤΑΚΗΣ Γ. ΜΑΡΤΑΤΟΣ