Πάτρα: Ανθεκτικά βακτήρια στα αστικά λύματα- Η έρευνα του Πανεπιστημίου που «χτυπά καμπανάκι» για την κατανάλωση αντιβιοτικών

«Ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με μία αυξανόμενη απειλή για τη δημόσια υγεία, την ικανότητα των μικροβίων να αναπτύσσουν αντοχή στα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμησή τους. Τι σημαίνει μικροβιακή αντοχή; Ότι εάν καταναλώνουμε ανεξέλεγκτα αντιβιώσεις, αυτές, όταν τις χρειαστούμε, δεν θα αποδίδουν», εξηγεί στο thebest.gr ο καθηγητής Υγιεινής του Ιατρικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Πατρών, Απόστολος Βανταράκης.

Μια νέα επιστημονική μελέτη του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ποιότητας Ζωής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών έρχεται να αποτυπώσει με δεδομένα το πρόβλημα της μικροβιακής αντοχής στην κοινότητα της Πάτρας, με τα ευρήματα να είναι ανησυχητικά. Η έρευνα βασίστηκε σε 96 δείγματα αστικών λυμάτων που εξετάστηκαν επί ένα ολόκληρο χρόνο.

«Η μελέτη έγινε σε διάστημα ενός έτους, από τον Σεπτέμβριο του 2022 έως και τον Αύγουστο του 2023, αναζητώντας γονίδια που σχετίζονται με αντοχή στα αντιβιοτικά. Τα αποτελέσματα της έρευνας αποκάλυψαν ότι οι δείκτες μικροβιακής αντοχής εντοπίζονταν διαρκώς στα δείγματα, με κάποια γονίδια να καταγράφονται σε ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις, σημάδι ότι ανθεκτικά βακτήρια κυκλοφορούν ευρέως στον πληθυσμό της Πάτρας. Αξιοσημείωτο είναι ότι τα επίπεδα αυτά δεν παρέμεναν σταθερά καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου, δηλαδή οι χειμερινοί μήνες συνοδεύονταν από αισθητή άνοδο των τιμών, ενώ το καλοκαίρι σημειωνόταν υποχώρηση. Το μοτίβο αυτό δεν είναι τυχαίο, αλλά αντικατοπτρίζει αφενός την εντατικότερη χρήση αντιβιοτικών στην περίοδο των χειμερινών λοιμώξεων του αναπνευστικού, και αφετέρου τη φυσιολογική αποδυνάμωση του αστικού πληθυσμού τους καλοκαιρινούς μήνες», αναφέρει ο κ. Βανταράκης.

Τα δεδομένα αποκαλύπτουν και συγκεκριμένα γονίδια που εγείρουν ανησυχία. «Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ορισμένα γονίδια που προσδίδουν αντοχή σε αντιβιοτικά, όπως κινολόνες και σουλφοναμίδες, εμφανίστηκαν σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με άλλα. Βρέθηκε και σημαντικό γονίδιο που συνδέεται με τη μεταφορά γονιδίων αντοχής μεταξύ βακτηρίων (int1). Ανιχνεύτηκε, επίσης, η σταθερή παρουσία γονιδίων που προσδίδουν αντοχή σε αντιβιοτικά, όπως οι τετρακυκλίνες και τα μακρολίδια, όπως η ερυθρομυκίνη», προσθέτει ο καθηγητής.

Στο επίκεντρο της ανησυχίας του βρίσκεται και η καθημερινή συμπεριφορά των πολιτών απέναντι στα αντιβιοτικά. Το φαινόμενο της υπερσυνταγογράφησης, η ευκολία πρόσβασης στα φάρμακα, αλλά και η διαδεδομένη πρακτική των «οικιακών αντιβιοτικών», δηλαδή η κράτηση υπολοίπων φαρμάκων για μελλοντική χρήση χωρίς ιατρική συνταγογράφηση, συνθέτουν έναν συνδυασμό που, σύμφωνα με τον κ. Βανταράκη, επιτείνει το πρόβλημα και καθιστά ακόμα πιο επιτακτική την ανάγκη για ενημέρωση και πρόληψη.