Μίλτος Παπλάς: Καλούμαστε να πείσουμε το κοινό για κάτι που ξέρει ότι είναι ψεύτικο! Αυτή είναι η μαγεία

Υπήρξε η Ελένη; O Tρωϊκός πόλεμος έγινε όντως για χάρη της; Πόση ιστορική αλήθεια «κρύβει» το ομηρικό έπος της Ηλιάδας; Τα ερωτήματα αυτά  προκύπτουν από τη «σφαίρα» της ιστορίας και των μελετητών.

Όταν περάσουμε στο θέατρο και στο έργο των Ρέππα – Παπαθανασίου το ερώτημα είναι «Ποια Ελένη;»

Πρόκειται για μια ξεκαρδιστική κωμωδία – παρωδία γεμάτη ανατροπές, η οποία ανεβαίνει από  το θεατρικό εργαστήρι των Υποκριτών, σε σκηνοθεσία Μίλτου Παπλά, από 1- 11 Μαΐου στο «Μηχανουργείο».

H παράσταση  είναι το αποτέλεσμα των μαθημάτων της φετινής χρονιάς και την υπογράφει σκηνοθετικά ο Μίλτος Πάπλας, υπεύθυνος του εργαστηρίου.

Ο σκηνοθέτης μιλά στο thebest για τις προκλήσεις μιας πολυπρόσωπης παράστασης, καθώς και για την ιστορία πίσω από τη «συνάντησή» του με το έργο πριν 16 χρόνια, κατά τη διάρκεια διακοπών στην Κω.

Ποια είναι η Ελένη τελικά στο έργo των Ρέππα – Παπαθανασίου;

Στο έργο, η «Ελένη» παύει να είναι ένα φυσικό πρόσωπο και μετατρέπεται σε ένα συμβολικό κέλυφος. Η κεντρική ιδέα είναι ότι η ομορφιά δεν είναι μια αντικειμενική αλήθεια, αλλά ένα «ψέμα και κατασκεύασμα» που επιβάλλεται από το όνομα και την κοινωνική σύμβαση.

Το έργο προτείνει μια εναλλακτική ιστορία όπου ο Τρωικός Πόλεμος «δεν έγινε ποτέ» χάρη σε μια πράξη αλήθειας. Η αποκάλυψη της Πευκίδας ότι αυτή κατέχει τον ρόλο της Ελένης στην Τροία, ενώ η πραγματική Ελένη βρίσκεται δίπλα στον Μενέλαο, ακυρώνει την αιτία του πολέμου. Συμβολικά, αυτό δείχνει ότι η ειρήνη μπορεί να επιτευχθεί όταν οι άνθρωποι σταματήσουν να πολεμούν για «είδωλα» και κενές έννοιες. 

«Η ομορφιά είναι του λογικού τερτίπι... ό,τι οι άνθρωποι ονοματίσουνε για όμορφο, το βρίσκουν όμορφο». Αυτή η φράση της Αφροδίτης συμπυκνώνει όλη τη φιλοσοφική πρόθεση του έργου.

Η πραγματική «Ελένη» βρίσκεται στην ψυχή εκείνου που τολμά να αγαπήσει πέρα από τα πέπλα της εμφάνισης, ενώ στις μέρες μας κυριαρχούν τα φίλτρα και τα ψεύτικα προφίλ.

Μίλησέ μας για τη σκηνοθετική οπτική καθώς και για τις προκλήσεις που προκύπτουν από ένα τόσο πολυπρόσωπο έργο

Ως σκηνοθέτης, η προσέγγιση ενός έργου όπως το «Ποια Ελένη;» απαιτεί μια ισορροπία ανάμεσα στην καταιγιστική κωμωδία (φάρσα) και το βαθύ υπαρξιακό δράμα που κρύβεται πίσω από το μύθο..Η διαχείριση ενός μεγάλου θιάσου σε ένα έργο με γρήγορους ρυθμούς είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις.

Το έργο βασίζεται στο timing. Με τόσους χαρακτήρες (Θεές, Τρώες, Έλληνες, Δασκάλα ), ο κίνδυνος είναι να δημιουργηθεί χάος. Η πρόκληση είναι να διατηρηθεί η «χορογραφημένη» κίνηση, ώστε η σκηνή να μην φαίνεται ποτέ άδεια αλλά ούτε και πνιγμένη.

Σε ένα πολυπρόσωπο έργο, κάθε ρόλος, ακόμα και ο πιο μικρός, πρέπει να έχει μια πολύ καθαρή και έντονη ταυτότητα.

Η μετάβαση από τη Σπάρτη στην Τροία και από τον Όλυμπο στο στρατόπεδο των Ελλήνων απαιτεί ένα σκηνικό ευέλικτο.

Η πρόκληση είναι να αλλάζουμε ατμόσφαιρα στιγμιαία, χρησιμοποιώντας περισσότερο την κίνηση των ηθοποιών και λιγότερο τα βαριά σκηνικά αντικείμενα.

Σκηνοθετικά αυτό το  έργο είναι μια άσκηση πάνω στην αλήθεια του ψέματος.Καλούμαστε να πείσουμε το κοινό για κάτι που ξέρει ότι είναι ψεύτικο.. ! Αυτή είναι η μαγεία και η μεγαλύτερη δυσκολία της παράστασης.

Ποια είναι η ιστορία της συνάντησής σου με το έργο «Ποια Ελένη»;

 Το 2010 βρέθηκα για διακοπές στην Κω όπου έτυχε να παρακολουθήσω μια ερασιτεχνική παράσταση στο κάστρο της πόλης … Ήταν φυσικά το  ΠΟΙΑ ΕΛΕΝΗ όπου με εξέπληξε όμορφα για τους πολλούς και διαφορετικούς ρόλους όσο και για το ύφος παρωδίας κωμωδίας.

Όταν το 2011 δημιούργησα τους ΥΠΟΚΡΙΤΕΣ και ήθελα να συμμετέχουν όλα τα παιδιά της ομάδας …επέλεξα αυτό το πολυπρόσωπο και κωμικό και ιδιαίτερο έργο για αρχή της θεατρικής μας ιστορίας.Τελικά ο χρόνος έδειξε ότι ήταν η σωστή επιλογή .

Και φέτος στα 15 χρόνια της ομάδας και με ένα θεατρικό εργαστήρι τόσο πολυπληθές και ταλαντούχο δεν θα επέλεγα κάτι διαφορετικό από την επανάληψη του ανεβάσματος του.

 Τι έχει αλλάξει στην προσέγγισή σου από το πρώτο σου ανέβασμα;

 Καταρχήν η μετάβαση από το «Αγορά» στο Μηχανουργείο δεν είναι απλώς μια αλλαγή στέγης, αλλά μια δομική αναβάθμιση της παράστασης.

Η σκηνοθετική μου οπτική μετατοπίζεται από το μικρό περιβάλλον της ΑΓΟΡΑΣ , σε μια συνεχή ροή του ευρύχωρου ΜΗΧΑΝΟΥΡΓΕΙΟΥ όπου η δράση δεν σταματά ποτέ.

Η μεγαλύτερη σκηνή μας επιτρέπει να διατηρούμε τους ηθοποιούς στον χώρο, δημιουργώντας παράλληλες δράσεις αντί για συχνά black-out. Η ροή γίνεται ρυθμός, καθώς οι μεταβάσεις από τη Σπάρτη στην Τροία συμβαίνουν μπροστά στα μάτια του θεατή μέσω της κίνησης του θιάσου. 

Με τον διπλάσιο χώρο, οι ηθοποιοί αποκτούν «ανάσα», επιτρέποντας στις κωμικές κορυφώσεις να αναπτυχθούν με μεγαλύτερη ταχύτητα και ακρίβεια πλησιάζοντας τον ρυθμό της σύγχρονης φάρσας.

Η επιλογή νέων μουσικών κομματιών της εποχής μας ενισχύει τον αναχρονιστικό χαρακτήρα του έργου. Η μουσική δεν είναι πια απλή συνοδεία, αλλά ο κινητήρας της πλοκής, μετατρέποντας την παράσταση σε ένα ζωντανό, σύγχρονο μιούζικαλ. 

Τα καινούργια κοστούμια υπηρετούν τη διττή φύση του έργου: την κλασική αρχαιότητα και τη σύγχρονη παρωδία. Η ενδυματολογική ανανέωση βοηθά στη γρήγορη αναγνώριση των χαρακτήρων μέσα στο πλήθος (αρχόντισσες, ναύτες, θεές). 

Τώρα όσο αναφορά την διανομή έγινε ώστε η εξωτερική εμφάνιση του καθενός να λειτουργεί ως το πρώτο επίπεδο επικοινωνίας του ρόλου με το κοινό όπως επίσης και από το αποτέλεσμα της προόδου των παιδιών στα μαθήματα.