Ο ιστορικός Αθ. Φωτόπουλος κάνει στο thebest αποτίμηση του 1821 και θυμίζει: "Στην Πάτρα ο Γερμανός κήρυξε την έναρξη του Αγώνα"

Κοινωνία

Τι λέει για το Κρυφό σχολειό, την Αγία Λαύρα και τη σημερινή κατάσταση της χώρας

25/03/2019 17:30

Μοιραστείτε το άρθρο:


Διαβάστε ακόμα
Καλύπτονται οι λακκούβες στα πεζοδρόμια της Πάτρας, αλλά υπάρχει καλύτερη λύση
Πάτρα: Έκλεισε τα 90 χρόνια της η Γιώτα Ζέβλα, "ψυχή" του Στεκιού Αλληλεγγύης ΣΥΡΙΖΑ
Δύο χρόνια πριν την εμβληματική επέτειο 200 ετών από το 1821 το thebest.gr αναλαμβάνει μία μεγάλη πρωτοβουλία
Με τη φουστανέλα του Σπύρου Θωμά παρήλασε φίλος του στην Αθήνα - ΒΙΝΤΕΟ
Διαβάστε επίσης
Πάτρα: Πέθανε Μεγάλη Τρίτη όπως και ο γιος του - Θλίψη για τον Αναστάσιο ΤζουραμάνηΣτον Άγιο Μηνά Λεύκας Πατρών η κηδεία του
Πάτρα: Πέθανε Μεγάλη Τρίτη όπως και ο γιος του - Θλίψη για τον Αναστάσιο Τζουραμάνη
Έξι ιεροψάλτες, που δεσπόζουν στις πατρινές εκκλησίες τη Μεγάλη Εβδομάδα, μιλούν στο thebestΤα νοήματα των ύμνων, η γλυκιά κούραση & η συγκίνηση των πιστών
Έξι ιεροψάλτες, που δεσπόζουν στις πατρινές εκκλησίες τη Μεγάλη Εβδομάδα, μιλούν στο thebest
Πρύτανις στο thebest.gr: "Μια μεγάλη ημέρα για το Πανεπιστήμιο της Πάτρας" - Νομική, Γεωπονική και Επαγγελμάτων Υγείας οι νέες Σχολές Η Βενετσάνα Κυριαζοπούλου εξέφρασε την ικανοποίηση της για την αναβάθμιση του ΑΕΙ
Πρύτανις στο thebest.gr: "Μια μεγάλη ημέρα για το Πανεπιστήμιο της Πάτρας" - Νομική, Γεωπονική και Επαγγελμάτων Υγείας οι νέες Σχολές
Ο ιστορικός Αθ. Φωτόπουλος κάνει στο thebest αποτίμηση του 1821 και θυμίζει: "Στην Πάτρα ο Γερμανός κήρυξε την έναρξη του Αγώνα" Τι λέει για το Κρυφό σχολειό, την Αγία Λαύρα και τη σημερινή κατάσταση της χώρας
 

Σε δύο μόλις χρόνια από σήμερα συμπληρώνονται 200 ακριβώς χρόνια από την Επανάσταση του 1821. Μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς η Ελλάδα ξεκινά των αγώνα για την ελευθερία. Η περιοχή της Αχαΐας είναι άμεσα συνυφασμένη με την έναρξη του αγώνα και λίγο πριν από τη 200η επέτειο το thebest.gr συνομιλεί με τον ιστορικό και πρώην Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών Αθανάσιο Φωτόπουλο.

Του ζητάμε να αποτιμήσει την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα το ελληνικό κράτος, μας μιλά για το Κρυφό Σχολειό και για το κατά πόσο τεκμηριώνεται ιστορικά, για το αν ύψωσε ο Παλαιών Πατρών Γερμανός το Λάβαρο στην Αγία Λαύρα. «Μήπως καταντήσαμε και πάλι γραικύλοι;» αναρωτιέται. «Η παραμονή των ηγετών του τόπου στην Αγία Λαύρα διήρκεσε μέχρι τις 14 Μαρτίου. Ύστερα όλοι τους σκόρπισαν σε διάφορα μέρη περιμένοντας την εξέλιξη των πραγμάτων», τονίζει και αναφέρει: «Από την Αχαΐα ξεκίνησε η Επανάσταση. Στα Καλάβρυτα κτυπούσε δυνατά και με αγωνία η καρδιά του Γένους, εκεί πάρθηκε η απόφαση για την ένοπλη εξέγερση, εκεί έπεσαν τα πρώτα ντουφέκια. Στην Πάτρα ο Γερμανός κήρυξε την έναρξη του Αγώνα».

Δύο χρόνια πριν την εμβληματική επέτειο 200 ετών από το 1821 το thebest.gr αναλαμβάνει μία μεγάλη πρωτοβουλία


Της Ελευθερίας Μακρυγένη

Πλησιάζουμε στα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση . Ποια είναι η αποτίμηση για το κράτος μας, το οποίο εκτιμάται ως σύγχρονο, ως προς τον ιστορικό χρόνο ζωής του;

Ο Θεοδωρος Κολοκοτρώνης έγραψε ότι σκοπός της επανάστασης ήταν η ελευθερία και η εθνική μας ανεξαρτησία. Τώρα, 200 χρόνια αργότερα, πρέπει να υποβάλουμε στον εαυτό μας κάποια αμείλικτα ερωτήματα: Σήμερα είμαστε πραγματικά ελεύθεροι και εθνικά ανεξάρτητοι; Διαφυλάξαμε αυτά που μας κληροδότησαν οι ηρωικοί πρόγονοί μας χύνοντας ποταμούς αιμάτων; Μήπως καταντήσαμε και πάλι γραικύλοι;

Για πολλές περιπτώσεις αργοπορίας στον εκσυγχρονισμό και στον βηματισμό με άλλες χώρες της ΕΕ ακούμε τη διαπίστωση ότι η Ελλάδα μένει πίσω, λόγω των 400 χρόνων που βρισκόταν υπό τον τουρκικό ζυγό. Πόσο και πώς επηρέασε η σκλαβιά τη χώρα σε ατομικό επίπεδο (συνείδησης) και σε συλλογικό (πολιτική, πολιτισμός κ.ά.);

Εκσυγχρονισμός υπό οθωμανική κυριαρχία δεν μπορεί να νοηθεί. Όμως οι Έλληνες κατόρθωσαν να διατηρήσουν τη γλώσσα, την παιδεία, τη θρησκεία και άλλες μορφές πολιτισμού. Επιδόθηκαν στο εμπόριο και κατέστησαν τις κοινότητες ένα αληθινό παρακράτος μέσα στο οθωμανικό κράτος. Μπορεί η Δύση να προόδευσε στις επιστήμες, όμως ο Ελληνισμός είχε πνευματική αυτοτέλεια και ανώτερη ηθική. Ούτε φεουδαρχία γνώρισε ούτε δουλεμπόριο έκανε.

Δώστε μας τη διάσταση της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 υπό το πρίσμα των ευρωπαϊκών επαναστάσεων . Έχει προηγηθεί η Γαλλική Επανάσταση (1789) και θα ακολουθήσουν κι άλλες ευρωπαϊκές επαναστάσεις (1830), οι οποίες δεν είχαν μόνο τα χαρακτηριστικά της απόκτησης της ανεξαρτησίας ενός λαού, αλλά κοινωνικά και οικονομικά.

Ακριβώς, επειδή είχαν κοινωνικά και οικονομικά κίνητρα, δεν φαίνεται να επηρέασαν την ελληνική επανάσταση που είχε χαρακτήρα καθαρώς εθνικοαπελευθερωτικό. Η γαλλική επανάσταση ήταν μια ταξική επανάσταση και πολύ λίγους, κυρίως διανοουμένους της διασποράς, επηρέασε. Αλλά αυτοί δεν έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην εξέγερση. Για παράδειγμα αναφέρω τον Κοραή που εξυπηρετούσε την εκάστοτε γαλλική πολιτική και σιτιζόταν από το γαλλικό κράτος. Όσο για τον Ρήγα, που ήταν γνήσιο τέκνο του γαλλικού διαφωτισμού, οφείλουμε να αναλογιστούμε αν τα σχέδιά του ήταν ρεαλιστικά ή ενείχαν σε μεγάλο βαθμό τον χαρακτήρα της ουτοπικότητας.

Πότε άρχισε τελικά και από πού η Επανάσταση; Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ύψωσε το Λάβαρο της Επανάστασης στην Αγία Λαύρα στα Καλάβρυτα ή πρόκειται για θρύλο όπως θεωρούν κάποιοι ιστορικοί;

Η Επανάσταση ξεκίνησε από τη Μολδοβλαχία. Στην Πελοπόννησο σημειώθηκαν κάποια προεπαναστατικά επεισόδια τον Μάρτιο του 1821, με πρώτο το κτύπημα του Σολιώτη στο Αγρίδι της Νωνάκριδας (14 Μαρτίου). Το κτύπημα κατά του Ταμπακόπουλου και του συνοδού του Σεϊντή στη Χελωνοσπηλιά της Λυκούριας, πιθανόν την 16ηΜαρτίου, εξελήφθη από τους Τούρκους ως επαναστατικό γεγονός.

Την 27η Φεβρουαρίου ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ξεκίνησε από την Πάτρα για να μεταβεί δήθεν στην Τριπολιτσά. Στα Καλάβρυτα τον συνάντησε ο Ανδρέας Λόντος. Έγιναν συσκέψεις με τον επίσκοπο Κερνίτσης Προκόπιο και τους προεστούς Σωτήρη Χαραλάμπη, Σωτήρη Θεοχαρόπουλο, Ιωάννη Παπαδόπουλο ή Μουρτογιάννη, Ασημάκη Ζαΐμη, Ανδρέα Ζαΐμη και Ασημάκη Φωτήλα. Όλοι έβλεπαν «προφανή και άφευκτον τον κίνδυνον εις όλους». Στην Τριπολιτσά βρίσκονταν ορισμένοι προεστοί και αρχιερείς προσκεκλημένοι από την εξουσία και από τους Έλληνες ισχυρούς παράγοντες Σωτήρο Κουγιά, Θοδωράκη Δεληγιάννη και τον μοραγιάννη Παπαλέξη δήθεν για σύσκεψη, στην πραγματικότητα όμως για να κρατηθούν ως όμηροι και να προληφθούν έτσι τα επαπειλούμενα επαναστατικά γεγονότα. Οι υποψιασμένοι Αχαιοί προεστοί και αρχιερείς αποφάσισαν να μη μεταβούν στην Τριπολιτσά σώζοντας έτσι και τους εαυτούς τους και ίσως τους άλλους, οι οποίοι είχαν ήδη προσέλθει. Για να δικαιολογήσουν τη μη μετάβασή τους, συνέταξαν πλαστή επιστολή σταλμένη από άνθρωπό τους, ο οποίος δήθεν τους πληροφορούσε για τις κακές διαθέσεις των Τούρκων. Την 10ηΜαρτίου μετέβησαν στη Μονή της Αγίας Λαύρας.

Στην Αγία Λαύρα συσκέπτονταν οι προεστοί και αρχιερείς όντας «φοβισμένοι και απηλπισμένοι» και αναζητούσαν διέξοδο. Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός αναφέρει ότι «απεφάσισαν να μη δώσωσιν αιτίαν τινά αλλά να μένωσι παραμερισμένοι, έως ού να ίδωσι τα πράγματα». Αν όμως οι Τούρκοι κινούνταν εναντίον τους, κατ’ ανάγκην θα έπαιρναν τα όπλα δίνοντας το σύνθημα της Επανάστασης. Ίσως δεν είναι αδικαιολόγητοι οι προεστοί, όταν δίσταζαν να προβούν άμεσα σε κήρυξη της Επανάστασης. Ήσαν ακόμα «φοβισμένοι και απηλπισμένοι, κατά τον Παλαιών Πατρών Γερμανό, και περισσότερο από όλους ο ίδιος και ο Ασημάκης Ζαΐμης. Εξαίρεση αποτελούσε ο Ασημάκης Φωτήλας ο οποίος «πνέων την ελευθερίαν της πατρίδος» και υποστηριζόμενος από τον Σωτήρη Χαραλάμπη πρότεινε την άμεση κινητοποίηση και εξέγερση. Ο Φωτάκος παραθέτει την επιχειρηματολογία του Καλαβρυτινού προεστού, από την οποία αποσπούμε τα εξής: «Ό,τι εδυνήθημεν εκάμαμεν μέχρι τούδε και αρκετά εμακρύναμεν τον καιρόν, αλλ’ εις το εξής οι Τούρκοι δεν θα μας πιστεύουν, όσον και αν προσπαθήσωμεν να τους γελάσωμεν […] Η γνώμη μου είναι να πιάσωμεν τα όπλα και ο Θεός ας μας βοηθήση και ό,τι γίνη ας γίνη». Τα λόγια αυτά επέδρασαν στη σκέψη και τη βούληση όλων των ηγετών του τόπου και αποτέλεσαν την «υστερινήν των απόφασιν» και όλοι «εδέχθησαν ασπάζομενοι την περί ενάρξεως του πολέμου σκέψιν».

Είναι βέβαιο ότι στην Αγία Λαύρα λήφθηκαν αποφάσεις για στρατολογία. Στα Καλάβρυτα είχαν συγκροτηθεί ένοπλα σώματα που τις επόμενες ημέρες πολιόρκησαν τους Τούρκους στους πύργους της πόλης. Οι προεστοί είχαν συγκεντρώσει τετρακόσιους άντρες, κατά τον Ν. Σπηλιάδη, ενώ στο μοναστήρι βρίσκονταν και οι οπλαρχηγοί Πετιμεζαίοι με 40 άντρες. Λίγο αργότερα, στις 20 Μαρτίου, ο Χαραλάμπης ανέθεσε στον Κωνσταντή Πετιμεζά να κάνει στρατολογία στην περιοχή της Κατσάνας.

Η παραμονή των ηγετών του τόπου στην Αγία Λαύρα διήρκεσε μέχρι τις 14 Μαρτίου. Ύστερα όλοι τους σκόρπισαν σε διάφορα μέρη περιμένοντας την εξέλιξη των πραγμάτων. Κατόπιν συνέβησαν κάποια επεισόδια, δηλαδή ένοπλες επιθέσεις, που οδήγησαν στη γενικότερη εξέγερση.

Στο πλαίσιο αυτό, η επόμενη ερώτηση αφορά στο Κρυφό Σχολειό. Τελικά υπήρξε;

Για το Κρυφό Σχολειό είχε δημιουργηθεί ένας θρύλος στην παγίωση του οποίου συνέβαλε το δημοτικό τραγουδάκι «Φεγγαράκι μου λαμπρό...», ο γνωστός πίνακας του Ν. Γύζη «Το Κρυφό Σχολειό» (1886) και το ομότιτλο υποβλητικό ποίημα του Ιωάννη Πολέμη. Όμως ισχυρές ιστορικές μαρτυρίες για τη λειτουργία τέτοιων σχολείων δεν υπάρχουν, αλλά υπάρχουν τεκμήρια που πιστοποιούν τις ποικίλες δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι υπόδουλοι Έλληνες σε κάποιες περιοχές εξαιτίας των δυσμενών συγκυριών. Αναγνωρίζουμε ότι έγινε κατάχρηση του θρύλου που εκλαμβάνεται ως ιστορικό γεγονός, όμως οι όψιμοι αρνητές του παραγνωρίζουν ένα σημαντικό και αναμφισβήτητο γεγονός: τη μεγίστη συμβολή της εκκλησίας στη διατήρηση της παιδείας και τη διάδοση των Γραμμάτων κατά τους χαλεπούς εκείνους χρόνους.

H περιοχή της Αχαΐας αποδείχτηκε σημαντική στον απελευθερωτικό αγώνα..

Από την Αχαΐα ξεκίνησε η Επανάσταση. Στα Καλάβρυτα κτυπούσε δυνατά και με αγωνία η καρδιά του Γένους, εκεί πάρθηκε η απόφαση για την ένοπλη εξέγερση, εκεί έπεσαν τα πρώτα ντουφέκια. Στην Πάτρα ο Γερμανός κήρυξε την έναρξη του Αγώνα και εξέδωσε την προκήρυξη προς τις ευρωπαϊκές αυλές, με την οποία επισημοποιούσε τον ιερό αγώνα του έθνους μας.

Oι διχόνοιες στη διάρκεια της Επανάστασης και ο ρόλος του εξωτερικού παράγοντα, ποιος ήταν;

Πάντοτε οι ξένοι διαιρούν και βασιλεύουν. Με τα περίφημα δάνειά τους διέφθειραν και εκμαύλισαν συνειδήσεις, χρηματοδότησαν πλαγίως εμφυλίους πολέμους, δημιούργησαν κόμματα με ξενικές ονομασίες, προσπάθησαν να μας φέρουν βασιλιά από την αυλή τους ή της αρεσκείας τους. Υποδαύλισαν τις αντιθέσεις που υπήρχαν μεταξύ Πελοποννησίων, Ρουμελιωτών και Νησιωτών. Δυστυχώς, υπήρξαν και Έλληνες που, για να ικανοποιήσουν τους ανομολόγητους σκοπούς τους, εξυπηρέτησαν τα σχέδια των ξένων και έγιναν –ακόμη και μίσθαρνα- όργανά τους.

Ο ιστορικός Αθανάσιος Φωτόπουλος

 

Το thebest.gr δεν υιοθετεί κατ' ανάγκην, τα σχόλια των αναγνωστών και σε περιπτώσεις υβριστικών, χυδαίων και ανακριβών πληροφοριών θα τα διαγράφει.

Δημοσιεύτηκε: 25/03/2019 17:30

Τυπώθηκε: 26/04/2019 03:13

Από: www.thebest.gr/news/index/viewStory/522778

thebest.gr © 2019


Τουρισμός για... τρεις ημέρες φέτος το Πάσχα - Tα στοιχεία των προκρατήσεων ανά την Ελλάδα
Τα περισσότερα ξενοδοχεία της χώρας, σε ποσοστό 80%, θα κάνουν πρεμιέρα για τη νέα τουριστική σεζόν την Πρωτομ...





κλείσιμο

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Πάτρα: Πέθανε Μεγάλη Τρίτη όπως και ο γιος του - Θλίψη για τον Αναστάσιο Τζουραμάνη Πάτρα: Πέθανε Μεγάλη Τρίτη όπως και ο γιος του - Θλίψη για τον Αναστάσιο Τζουραμάνη
Έξι ιεροψάλτες, που δεσπόζουν στις πατρινές εκκλησίες τη Μεγάλη Εβδομάδα, μιλούν στο thebest Έξι ιεροψάλτες, που δεσπόζουν στις πατρινές εκκλησίες τη Μεγάλη Εβδομάδα, μιλούν στο thebest
Έφυγαν από τη ζωή και κηδεύονται την Μ. Πέμπτη 25 & το Μ. Σάββατο 27 Απριλίου 2019 Έφυγαν από τη ζωή και κηδεύονται την Μ. Πέμπτη 25 & το Μ. Σάββατο 27 Απριλίου 2019
Πρύτανις στο thebest.gr: "Μια μεγάλη ημέρα για το Πανεπιστήμιο της Πάτρας" - Νομική, Γεωπονική και Επαγγελμάτων Υγείας οι νέες Σχολές Πρύτανις στο thebest.gr: "Μια μεγάλη ημέρα για το Πανεπιστήμιο της Πάτρας" - Νομική, Γεωπονική και Επαγγελμάτων Υγείας οι νέες Σχολές
Έφυγε από τη ζωή ο τελευταίος έρωτας της Χριστίνας Ωνάση Έφυγε από τη ζωή ο τελευταίος έρωτας της Χριστίνας Ωνάση
Δημήτρης Ανδριόπουλος, ο πατρινός «γκουρού» του real estate, ετοιμάζει τα γήπεδα της ΑΕΚ και κάνει δωρεά - έκπληξη στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Πατρών Δημήτρης Ανδριόπουλος, ο πατρινός «γκουρού» του real estate, ετοιμάζει τα γήπεδα της ΑΕΚ και κάνει δωρεά - έκπληξη στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Πατρών
Οι πιο "δύσκολες" ατμοσφαιρικά ημέρες σήμερα κι αύριο στην Πάτρα- Τριανταρίζει ο... υδράργυρος-ΧΑΡΤΕΣ Οι πιο "δύσκολες" ατμοσφαιρικά ημέρες σήμερα κι αύριο στην Πάτρα- Τριανταρίζει ο... υδράργυρος-ΧΑΡΤΕΣ
Νέο ΣΟΚ στην Κύπρο: Δύο ακόμα φόνους ομολόγησε ο Serial Killer "Ορέστης" - Σκότωσε μάνα και κόρη Νέο ΣΟΚ στην Κύπρο: Δύο ακόμα φόνους ομολόγησε ο Serial Killer "Ορέστης" - Σκότωσε μάνα και κόρη
"Σκονισμένη" και σήμερα η Δυτική Ελλάδα - Πότε θα απαλλαγούμε από την αφρικανική σκόνη "Σκονισμένη" και σήμερα η Δυτική Ελλάδα - Πότε θα απαλλαγούμε από την αφρικανική σκόνη
Έγινε η φορολοταρία του Απριλίου – Δείτε εάν κερδίσατε 1.000 ευρώ Έγινε η φορολοταρία του Απριλίου – Δείτε εάν κερδίσατε 1.000 ευρώ